Waarom ‘legal highs’ binnenkort in Europa worden verboden

Legal highs zijn nieuwe substanties die effecten van bestaande illegale drugs imiteren. Uit onderzoek van Eurobarometer blijkt dat deze nieuwe drugs flink in opkomst zijn onder jongeren binnen de hele EU, omdat ze makkelijk verkrijgbaar zijn en bezit en handel niet strafbaar zijn.

Met name in Ierland blijkt het gebruik van legal highs onder jongeren populair. Liefst 22 procent van de jongeren onder de 25 jaar op het eiland zegt er ervaring mee te hebben. Ook in Frankrijk en Tsjechië zijn deze nieuwe drugs erg populair, net als overigens het aloude cannabis, dat ook in Ierland veelvuldig wordt gebruikt. Volgens het onderzoek heeft bijna 45 procent van de Ierse jongeren wel eens marihuana gerookt – iets meer dan in Frankrijk en Tsjechië. 15 procent rookt zelfs nog steeds regelmatig.

Terwijl drugsbeleid een nationale aangelegenheid is en de meeste Europese landen bezit en persoonlijk gebruik van softdrugs in kleine hoeveelheden oogluikend toestaan, vindt de EU de legal highs een gevaar voor de volksgezondheid, onder meer omdat de producten onvoldoende getest zijn en vaak vervuilde substanties bevatten. Daar komt bij dat drugsgebruik – net als alcoholmisbruik – al tijdens de schooljaren begint en dat cijfers aantonen dat gemiddeld één op de vijf Europese vijftienjarigen al ervaring heeft met drugs. Voor landen als Nederland, Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië zouden deze aantallen zelfs hoger liggen.

Om jongeren beter te kunnen beschermen mikken de Europese autoriteiten dan ook op nieuwe wetgeving om nieuwe drugs sneller te kunnen detecteren en verbieden. Het wetsvoorstel moet de procedure voor een verbod op nieuwe drugs verkorten van twee jaar naar tien maanden. Die wetgeving moet dan wel eerst door alle nationale parlementen worden goedgekeurd. Gezien de opkomst van nieuwe drugs – in 2012 werden maar liefst 73 nieuwe substanties ontdekt, terwijl dit er in 2009 nog maar 24 waren – is het echter wel waarschijnlijk dat de verschillende EU landen met het wetsvoorstel zullen instemmen.

Ondanks het veelvuldige drugsgebruik onder jongeren, ziet ook een groot deel van hen de gevaren. Zo gaf 90 procent van de door Eurobarometer ondervraagden aan dat hard drugs, zoals cocaïne, heroïne en ecstasy, illegaal moeten blijven. Voor legal highs zit dit anders; Europa’s jongeren staan minder negatief tegenover deze producten. Volgens Eurobarometer komt dat door de toch nog relatief grote onbekendheid van legal highs. De verwachting is dat met het toenemen van de bekendheid van met name ook de gevaren van legal highs, ook de tolerantie af zal nemen.

Anders zit het met cannabis. Iets minder dan de helft van de jongeren in de EU spreekt zich uit voor legalisatie van de softdrug. Wel spreekt een meerderheid zich uit voor het strenger straffen van dealers en smokkelaars.