9 pakjes per persoon per dag: zijn inwoners Gibraltar ’s werelds grootste kettingrokers?

Het afgelopen jaar importeerde Gibraltar, de Britse enclave in Zuid-Spanje van nog geen zeven vierkante kilometer, maar liefst 117 miljoen pakjes sigaretten. En dat voor een land met 30.000 inwoners! Dat zou betekenen dat iedere inwoner van Gibraltar, met inbegrip van zuigelingen, dagelijks negen pakjes sigaretten zou roken.

Daar is natuurlijk geen sprake van. In Gibraltar zijn rookwaren aanzienlijk goedkoper dan in het buurland Spanje. Waar een slof in Spanje zo’n €42 doet, kost diezelfde slof in Gibraltar maar €26. Een groot deel van de import vindt via de Spaanse grens zijn weg naar de EU. Als de hele import echt voor eigen gebruik was geweest, zou iedere inwoner van Gibraltar 180 sigaretten per dag moeten wegpaffen.

De Spaanse autoriteiten beschuldigingen Gibraltar er dan ook van een vrijhaven te zijn zijn voor tabakssmokkelaars. Madrid had eerder al de grenscontroles tussen Spanje en Gibraltar verscherpt.

Ironisch genoeg waren het juist deze grenscontroles die de EU ertoe brachten de zaak eens nader te onderzoeken. De autoriteiten van Gibraltar en Groot-Brittannië hadden namelijk geklaagd over de inspecties door de Spaanse douane en politie bij de grens, die vaak tot urenlange vertraging leiden. Dus nam Olaf, de fraudebestrijdingsdienst van de EU, een kijkje in Gibraltar en het Spaanse grensdorp La Linea, in september 2013 en in maart en juli van dit jaar. Daar kwam – heel verrassend – uit dat er inderdaad aanwijzingen zijn voor sigarettensmokkel tussen Gibraltar en Spanje.

Prompt stuurde Olaf een brief aan de Spaanse en de Britse autoriteiten, waarin beide landen worden aangespoord een gerechtelijk onderzoek in te stellen. De brief meldt dat ‘er redenen zijn om aan te nemen dat er georganiseerde tabakssmokkel vanuit Gibraltar plaatsvindt en dat dit gepaard gaat met het witwassen van geld, waardoor de financiële belangen van de Europese Unie worden geschaad’.

Ondanks protesten van Gibraltar, dat de lange wachttijden aan de grens beu is, heeft Spanje al te kennen gegeven te zullen doorgaan met de inspecties. Voorts wil Madrid dat er nader onderzoek komt naar witwaspraktijken door het bankwezen in Gibraltar.

Een Spaanse regeringsfunctionaris zegt in de krant El Pais dat toename van de tabakssmokkel van Gibraltar naar Spanje zo spectaculair is toegenomen dat het niet anders kan dan dat de georganiseerde misdaad erbij betrokken is. Volgens cijfers van het Spaanse ministerie van Buitenlandse Zaken is het aantal in beslag genomen pakjes sigaretten gestegen van 636.499 in 2012 tot 971.463 vorig jaar. En in de eerste twee maanden van dit jaar werden al 137.815 pakjes in beslag genomen en 2.500 overtreders opgepakt.