Maduro in moeilijkheden: gewelddadig protest Venezuela dreigt door slechte economie

Eerder schreven wij al over de situatie in Venezuela, die na maanden van gewelddadig onderdrukte protesten veel weg heeft van een tikkende tijdbom. President Maduro, de opvolger van de populaire Hugo Chávez, ziet zijn steun onder de bevolking in rap tempo afbrokkelen terwijl de door hem in de gevangenis gegooide rivaal Leopoldo Lopez steeds populairder wordt.

All is not good in Venezuela. Het land werd vanaf februari drie maanden lang door grootschalige protesten verscheurd waarbij de overheid uiterst gewelddadig optrad. Met behulp van het leger en paramilitaire bendes werden betogers hardhandig de mond gesnoerd, meer dan veertig mensen stierven in die periode een gewelddadige dood. Aangenomen wordt dat het vooral de middenklasse was die uit onvrede over de zwakke economie en de enorme criminaliteit de straat opging. Maar nu lijkt het alsof ook de onderklasse het langzaam maar zeker heeft gehad met hun president.

Van oudsher moet de socialistische regering van wijlen Chávez en huidig president Maduro het hebben van hun grote populariteit onder de minder bedeelden, van wie zij zich van steun verzekeren door middel van talrijke subsidies en uitkeringen. Maar die subsidies zouden op termijn wel eens in gevaar kunnen komen en dat heeft alles te maken met de dalende olieprijs.

De economie van het olierijke Venezuela draait bijna volledig op de export van het zwarte goud, dat de afgelopen tijd sterk in waarde is gedaald. Alleen de afgelopen maand al is de prijs van een vat ruwe olie met 10 procent gedaald naar een schamele 90,89 dollar, wat Venezuela’s toch al grote tekort op de handelsbalans verder zal vergroten.

De verminderde olie-inkomsten zijn slecht nieuws voor Maduro, die dat geld hard nodig heeft om de bovengenoemde subsidies te financieren. Naast de olie-business draaien andere industriële takken ook niet lekker, zo is de Venezolaanse autoproductie in 2014 met 85 procent afgenomen, en veel basisproducten als wc-papier en melk zijn bijna niet verkrijgbaar in het land door gebrekkige productieprocessen.

Economen verwachten dat Maduro binnen aanzienlijke tijd gedwongen zal zijn om zijn economisch beleid te herzien, subsidies te verlagen en belastingen te verhogen. Dat zulke maatregelen hem door veel armen niet in dank worden afgenomen lijkt evident, maar ook nu al is het vertrouwen in de voormalig buschauffeur tanende. Ruim 62 procent van het volk houdt Maduro verantwoordelijk voor de slechte economische situatie in het land en 55 procent van het volk meent zelfs dat de president regelmatig liegt tegen zijn eigen volk.

Wie er profiteert van de dalende populariteit van Maduro? Dat is de charismatische oppositieleider Leopoldo Lopez, tegen wie momenteel een schijnproces wordt gehouden door de overheid, die hem in februari beschuldigde van het organiseren van de grootschalige protesten en in het gevang gooide.

Nieuwe volksprotesten lijken dichtbij, de oppositie die nog wel op vrije voeten is heeft al aangegeven de straat op te gaan als Maduro zijn nieuwste maatregel tegen voedseltekorten doorzet: het rantsoeneren van basisvoedingsmiddelen zoals vlees, melk en maïs, consumenten zouden zich dan in de supermarkt moeten identificeren door middel van een vingerafdrukscan die moet voorkomen dat ze meer voedsel kopen dan toegestaan.

Mocht het opnieuw tot protesten komen dan zouden die, gezien de doorzettende erosie van Maduro’s populariteit, wel eens nóg hardnekkiger kunnen blijken dan die eerder dit jaar, en het einde van het Bolivariaanse socialisme kunnen inluiden.