Hoe de boekenmarkt er over enkele jaren uit gaat zien

Er is een strijd van leven op dood gaande op de Nederlandse boekenmarkt, maar veel stof doet dat nog niet opwaaien: deze maand nog zal echter duidelijk worden wie het de komende jaren voor het zeggen krijgt. Wordt het Bol.com, dat vorige week een alliantie aanging met wereldspeler Kobo. Wordt het Amazon, dat nu toch echt naar Nederland gaat komen (sommigen zeggen al deze maand)? Of overleven de zelfstandige boekhandelaren van bijvoorbeeld de Libris-groep, die het nu over de Duitse boeg gaan gooien?

Min of meer in stilte namen Kobo, een van oorsprong Canadees bedrijf dat handelt in e-readers en (e-)boeken,en de Librisgroep van boekhandels in Nederland vorige week na twee jaar samenwerking afscheid van elkaar. Kobo kiest ervoor voortaan te gaan handelen via Bol.com, nu al zo’n beetje de grootste boekhandel in dit land. Bij Libris zijn de e-readers van Kobo dan ook niet meer te koop. Ook het boekenaanbod van Kobo is per direct niet meer beschikbaar bij Libris. Daarom moet het bedrijf op de website melden dat het momenteel slechts een zeer beperkt aanbod van Engelse boeken digitaal te koop heeft.

Libris zoekt nu naar een Duitse partner, en wel Tolino, dat in ons buurland in eigen beheer een e-reader op de markt brengt. Tolino is vorig jaar door de grootste ketens van Duitse boekhandels opgericht, en was (en is) bedoeld als tegenwicht tegen bijvoorbeeld Apple, Amazon en (inderdaad) Kobo. Het is zelfs redelijk succesvol. Met zijn eigen e-reader en een assortiment van meer dan een miljoen boeken kan het de concurrentie redelijk aan. De grote vraag is natuurlijk of dat ook gaat lukken in ons wat meer Atlantisch georiënteerd land. Voor Libris is deze keus van levensbelang, want het kan zich niet permitteren geen rol meer te spelen op de ondanks alles sterk groeiende markt van het digitale boek.

Die vraag klemt des te meer nu (opnieuw) de geruchten aanzwellen dat Amazon, de grootste boekverkoper ter wereld, serieuze plannen heeft om eindelijk in Nederland een vestiging te beginnen. Deze herfst al zou daarmee een begin worden gemaakt, werd duidelijk omdat het bedrijf met verschillende Nederlandse uitgevers in onderhandeling is. Dat gaat dan vooral over (massa)kortingen op boeken waarmee Amazon zich als prijsstunter op de Nederlandse markt kan gaan storten om de marktpositie van Libris en misschien ook wel Bol.com verder te ondergraven.

Of de (min of meer) zelfstandige boekhandelaren in Nederland deze machtsstrijd gaan overleven, valt nog te bezien: door de almaar verder inzakkende boekenverkoop in ‘echte’ winkels hebben zij niet de diepe zakken die Kobo (nu dus bij Bol.com) en Amazon wel hebben. Het lijkt erop dat de consument straks gaat kiezen voor het gemak en de lage prijzen van de wereldspelers. Dat dat tot een culturele verarming van onze binnensteden leidt, kan ze in Amerika en Canada niet zoveel schelen. Daar zijn al honderden boekwinkels verdwenen uit het straatbeeld.