Poetin zegt vijf NAVO-hoofdsteden aan te kunnen vallen. Bluf of haalbare kaart?

“Als ik wil, dan kan ik niet alleen binnen twee dagen Russische troepen in Kiev hebben, maar ook in Riga, Vilnius, Tallinn, Warschau en Boekarest”. Dit zou de Russische leider Poetin volgens de Süddeutsche Zeitung van 18 september gezegd hebben tegen de Oekraïense president Poroshenko. Het online nieuwsmedium EUobserver onderzocht met hulp van Russische deskundigen het realiteitsgehalte van Poetins uitspraak.

De eerste vraag die opkomt is of de NAVO haar aangevallen bondgenoten te hulp zou schieten. Hoewel Obama onlangs nog Tallinn en Warschau verzekerde dat bij een Russische aanval het NAVO artikel V inzake collectieve verdediging in werking zou treden, is het maar zeer de vraag of dit ook daadwerkelijk het geval is. De door EUobserver bevraagde deskundigen betwijfelen of Amerikanen of Fransen daadwerkelijk bereid zijn te sterven voor Estland of Polen. En als artikel V niet in werking treedt, dan zouden de Baltische staten in ieder geval moeilijk verdedigbaar zijn door hun ligging vlakbij Rusland.

Boekarest en Warschau zijn daarentegen een ander verhaal. “Boekarest is volledig uitgesloten, omdat het technisch onmogelijk is dat Russische troepen zo’n groot gebied over kunnen steken”, aldus de experts. “Het ontbreekt Rusland ook aan de capaciteit voor een grote landing vanuit zee”.

Warschau is kwetsbaarder. “Russische tanks en infanterie kunnen Polen aanvallen uit Wit-Rusland en de Russische Iskander raketten kunnen Poolse steden raken vanuit Kaliningrad. Maar Russische vliegtuigen en grondtroepen zouden ver voor hun bases opereren en dat zou complicaties geven met tanken en aanvoerroutes.”

Kiev zou volgens EUobserver wel kunnen vallen. Daar zou echter tegenover staan dat Russische officieren niet blij zijn met dergelijke orders. “De acties in de oostelijke Oekraïne, waar Moskou weigerde gesneuvelde soldaten een fatsoenlijke begrafenis te geven, heeft kwaad bloed gezet binnen hogere militaire rangen.” Bovendien blijft de kans op ingrijpen van de NAVO aanwezig en die heeft superioriteit in de lucht, waardoor Poetin geen kans heeft om een dergelijk conflict te winnen. “Daar komt bij dat de verhouding van de NAVO grondtroepen tegenover Russische troepen in Europa 4 tegen 1 is, als de Aziatische troepen van Rusland worden meegeteld. Anders is het zelfs 7 tegen 1.” De deskundigen voegen daar nog aan toe dat Rusland geen verdediging heeft tegen de lange afstand raketten van de NAVO, zoals conventionele kruisraketten.

Maar als Poetin Warschau en Boekarest niet in kan nemen, waarom beweert hij het dan? Wellicht, suggereert EUobserver, heeft hij een vertekend beeld van zijn mogelijkheden; in het Kremlin durft niemand zijn mening tegen te spreken. Maar misschien is zijn uitspraak ook niet letterlijk te nemen. “Poetin profileert zich als iemand die risico’s durft te nemen. En deze bluf lijkt te werken, getuige het feit dat het Westen zeer terughoudend is met het leveren van wapens aan Oekraïne uit angst het conflict verder te escaleren.”

Al met al lijkt de uitspraak van Poetin bluf. De echte dreiging bestaat uit economische dwang, politieke subversie en geheime militaire acties om de NAVO te verdelen en te zien hoe zij reageert.