De wijze les van wonderkind Puck

In de documentaire Puck en het raadsel van de codes die de VPRO afgelopen maandag uitzond, maken we kennis met de nu vijftienjarige Puck Meerburg. Puck is een groot programmeertalent. Op zijn elfde sprak hij conferenties toe over zijn zelfgebouwde apps. Twee jaar later won de jongeling de Apple Design Award.

Jong programmeertalent is schaars, dus Puck staat op de radar bij grote techbedrijven als Microsoft, Google en Apple. Ook menig politicus zal dolgelukkig worden van Pucks talenten. In de documentaire zien we dan ook dat Puck zijn werk mag uitleggen aan Gerdi Ver(digi)beet. In de nabije toekomst is er een groot tekort aan programmeurs, technologen en mensen met andere betaberoepen. De Nederlandse economie heeft in de toekomst een hoop Pucks nodig. Daar twijfel ik niet aan. Maar niet per se, omdat Puck – simplistisch gesteld – een beta is.

Jeugdige verwondering en enthousiasme
De belangrijkste les die Puck ons tijdens de documentaire meegeeft, is dat jeugdige verwondering en enthousiasme je in staat stellen de wereld naar jouw hand te zetten, in plaats van dat jij je naar de wereld moet voegen. De techniek in elke ruimte – van hotelkamer tot vliegveld – die hij in de documentaire binnenstapt, vervult hem met een nieuwsgierigheid en verwondering alsof hij een parallel universum is binnengetreden. We zien Puck als negenjarig jochie door zijn moeder geïnterviewd worden over de programmeertalen die hij beheerst. Zijn moeder merkt op dat hij zichzelf terloops ook nog even het Engels heeft eigengemaakt. “Ja, dat klopt maar programmeertalen lijken meestal heel erg op het Engels,” aldus de zoon. Prachtig als je de wereld anders kunt beschouwen door je passies centraal te stellen. Zijn kennis van het Engels is voor de piepjonge programmeur een toevallige bijvangst van zijn voorliefde voor het programmeren.

Kan Puck zich in de toekomst blijven verwonderen? Het geluk wil dat zijn talenten en passies in de pas lopen met de vraag vanuit de markt. En dat is niet onbelangrijk. André Hazes zong zijn ‘Kleine jongen’ ooit belerend toe. “Op school al zul je merken dat alles draait om cijfers en om macht.”” De wrange samenvatting van het volwassen bestaan. Wanneer we ouder worden, verruilen we enthousiasme voor pragmatisme, idealen voor macht, kennis voor status en, de allerergste zonde, verwondering voor gewenning.

Ook Puck loopt in de documentaire tegen de volwassen wereld aan. Wetten staan technologische vooruitgang soms in de weg. Hij foetert dat het de wetgevers ontbreekt aan de juiste technologische kennis. Een iets oudere idealistische hacker drukt Puck op z’n hart om altijd iets voor de mensheid te blijven betekenen. Of hij, als er een enorme zak geld wordt geboden door grote bedrijven, altijd iets van zijn kennis met de wereld wil blijven delen. De vraag is of de hand die de zak geld vasthoudt dat goed vindt. Kun je je nog onbekommerd verwonderen als je ergens op de loonlijst staat? Misschien wel, misschien niet. Mocht het niet lukken, dan kan Puck altijd de documentaire terugkijken en te rade gaan bij zijn jongere ik.

Voor dit moment is het een goede les aan de volwassen wereld. Hoewel wij geen wonderkinderen meer zullen worden, kunnen we op z’n minst proberen verwonderd naar de wereld te kijken.

Kijk de documentaire hier terug.