Terugspeelbaldiscussie laait op: ‘Progressieven ervaren het als discriminerend’

Ieder jaar keert hij weer terug. Je kunt er de klok op gelijk zetten: zodra de pepernoten weer in de winkels komen te liggen, verschijnen de eerste opiniestukken en nog voor de zomerjas naar zolder is, barst de discussie landelijk en op ieder denkbaar platform los: het afschaffen van de terugspeelbal.

Zoals ieder jaar is het ook in 2014 een wedstrijd van het Nederlands elftal die een directe aanleiding vormt voor het landelijke debat. En net als anders zijn de twee groepen bewapend met precies dezelfde argumenten als voorgaande jaren: voorstanders van het afschaffen van de terugspeelbal stellen dat het voortdurend terugspelen van de bal discriminerend is voor met name aanvallers, terwijl liefhebbers van de terugspeelbal wijzen op de traditionele waarde van het spelelement.

Traditie vs. Verandering
Harro de Heus, PVV-statenlid in Gelderland en voorzitter van het comité ‘Met een terugspeelbal loop je nooit in de val’, stelt dat de terugspeelbal een onvervreemdbaar onderdeel is van de Nederlandse geschiedenis.
‘De terugspeelbal is een onvervreemdbaar onderdeel van de Nederlandse geschiedenis; dat kan je niet zomaar afschaffen alleen omdat er sommige mensen die zich daardoor gekwetst voelen. Wij spelen de bal al eeuwen terug op de keeper, liever een keer te vaak dan een keer te weinig. Het argument dat kinderen er op een negatieve manier door beïnvloed zouden worden, vind ik persoonlijk lulkoek. Kinderen zoeken niets achter een terugspeelbal, die zien alleen maar een bal de verkeerde kant op – en sommigen zien dat nog niet eens.’

Arnhems kunstenaar Bram Geelhoed, bekend geworden van de anti-terugspeelbal-sit-ins op de Dam twee jaar geleden en zijn eenmansfluitconcerten bij terugspeelballen tijdens wedstrijden van het Nederlands elftal, is blij met alle aandacht voor de terugspeelbal, maar vindt het tegelijk onbegrijpelijk dat nog heel veel voetbalclubs weigeren de bal in de ban te doen.
‘Enerzijds ben ik natuurlijk blij met alle aandacht voor de terugspeelbal, maar tegelijk denk ik ook: onbegrijpelijk dat er nog zoveel clubs weigeren de bal in de ban te doen. Ik denk dat ik niets geks zeg als ik stel dat de terugspeelbal een laatste overblijfsel is uit de tijd dat we nog niet vooruit durfden te denken. Dat zorgt ervoor dat niet alleen aanvallers – die expliciet tijdelijk worden uitgesloten van deelname aan het spel – maar in feite alle progressieven in Nederland zich gediscrimineerd voelen. Het is namens hen dat ik hier op de barricaden sta.’

De Heus: ‘Ik vind het gewoon pervers om te willen sleutelen aan een traditie die wij al zo lang en met zoveel plezier handhaven, zeker omdat het hier een spel voor iedereen betreft. Zoveel mensen genieten nog iedere dag van de terugspeelbal.’
Geelhoed: ‘Juist omdat het een spel voor iedereen is, zou iedereen zich in het voetbal moeten thuisvoelen. Tweehonderd jaar geleden vielen er regelmatig doden bij voetbalwedstrijden, dat gebeurt nu ook niet meer. Tradities zijn altijd onderhevig geweest aan een veranderende tijd; dat is van oudsher al zo.’

Debat in VI
Vorige week kwam AZ in het nieuws omdat zij de terugspeelbal in de ban deed; het kwam de Brabantse club op veel kritiek in de media en enkele duizenden ingeleverde seizoenkaarten te staan. Het Nederlands elftal heeft zich nog niet uitgelaten over de kwestie, maar de recente wedstrijden tegen Kazachstan en IJsland doen vermoeden dat er binnen de KNVB nog altijd verzet heerst tegen het afschaffen van de terugspeelbal.
Harro de Heus en Bram Geelhoed gaan vrijdag in het programma Voetbal International met elkaar in debat. De escalatie van die discussie staat gepland voor 21:05.