Schouwburgdirecteur Meppel zet Toneelgroep Amsterdam-actrice op haar nummer

Drenthe heeft hetde laatste tijd zwaar te verduren. Het lijkt wel alsof er een complot tegen de provincie met nog geen 500.000 inwoners is gesmeed vanuit de Randstad (7 miljoen inwoners). Nu was het weer Meppel dat een denigrerende opmerking te verwerken kreeg vanuit de hoofdstad. Een overzicht.

Het begon dit jaar met de uitspraken van Yvonne Kroonenberg in HP/De Tijd, waar de schrijfster enkele observaties deed naar aanleiding van een bezoek aan de Action in Assen. Ze zag daar ‘simpele mensen met van die klassieke Drentse koppen, maar met uitdrukkingsloze ogen‘.

Daarna was het de beurt aan Volkskrant-columnist Peter Middendorp. Hij groeide op in Emmen, maar kijkt niet bepaald met plezier terug op zijn tijd ‘in de provincie’. Het boek Vertrouwd voordelig over zijn leven in het Drentsche, omschrijft hij als ‘triest en een beetje grappig’. “In Drenthe is alles snel apart, er is geen prestatiecultuur, er heerst geen gevoel dat ergens iets aan te veranderen of verbeteren is.” Opnieuw moeten de Drenten incasseren, maar de extra aandacht heeft de verkoop van het boek zeker geen kwaad gedaan.

Ook Maarten van Rossem, jurylid van de quiz De slimste mens, had deze zomer zijn mening klaar over de hunebeddenprovincie. Zo zouden er volgens de alwetende professor ‘gebochelde boeren met grote puisten’ rondlopen, ‘die manke ezels voortdrijven en karren met strobalen erin’. “Dan is het altijd weer een hele opluchting als je in Groningen arriveert.”

En nu was er dus weer een sneer, ditmaal aan het adres van de Drentse prachtgemeente Meppel. Toneelgroep Amsterdam-actrice Marieke Heebink, die in New York lovende recensies kreeg voor de uitvoering van Angels in America, zat waarschijnlijk nog op een roze wolk toen ze in een interview met de Volkskrant zei: “Soms is het moeilijk, maar kijk eens: ik sta hier wel drie avonden voor een uitverkochte zaal in New York te spelen en hoef godzijdank niet naar Meppel.”

Dat schoot Wybrich Kaastra, directeur-programmeur van schouwburg Ogterop in Meppel, in het verkeerde keelgat, en zij klom in de pen om de actrice te laten weten waarom dit een oliedomme uitspraak is. Gaat u maar eens goed zitten voor de rake manier waarop ze de actrice op haar nummer zet:

Ik ben er namelijk van overtuigd dat je er een fout signaal mee geeft. Om een aantal redenen.
Toevallig richt je je pijl wel op een theater dat bekend staat als een toneelschouwburg. In tegenstelling tot veel andere theaters probeer ik nog volop toneel te programmeren. Er zijn steeds minder directeuren die daar hun nek voor willen uitsteken en het avontuur durven aan te gaan. Vandaar dat jouw uitspraak me misschien extra steekt. Zou toch fijn zijn als ik daar uit de toneelsector steun voor kreeg.
Sowieso is het theater in Meppel een theater dat staat voor het kunstaanbod. Van mijn totale programmering is bijna 25% gesubsidieerd theater, bij de meeste regiotheaters is dat percentage maximaal 10%.

En over de zaalbezetting in de Meppelse schouwburg:

Omdat ik in de toneeljury zit, zie ik heel veel voorstellingen in veel grotere steden dan Meppel. Vaak met trots zie ik dan dat de zaalbezetting in Meppel, een stadje met 30.000 inwoners, veel hoger is dan bij de grote bakken in de provinciehoofdsteden. Dat komt doordat we in Meppel een trouw toneelpubliek hebben. Ik vind dan ook dat gezelschappen veeleer moeten kijken waar het publiek zit, dan dat ze naar de grootte van een theater of stad kijken.

Gelukkig vinden jouw collega’s van Toneelgroep Amsterdam Adelheid Roosen en George Groot het niet erg om naar Meppel af te reizen. Ze staan binnenkort met George & Hetty dan ook voor een uitverkocht huis.

Als jij zo’n uitspraak doet, denk ik er ook altijd bij dat het een protest is tegen de cultuurpolitiek van spreiding in Nederland. Misschien heb ik dat fout. Het zou voor jou natuurlijk veel makkelijker zijn als al het publiek naar Amsterdam komt, hoef jij niet naar Meppel te komen. Maar ik denk dat we in Nederland juist ontzettend trots kunnen zijn op dat spreidingsbeleid. Het is namelijk een illusie te denken dat al dat publiek naar Amsterdam komt.

En ook niet onbelangrijk: waarom zou de belastingbetaler in Drenthe niet mogen genieten van al dat subsidiegeld dat in grote mate naar de Randstad gaat? Waar ik overigens helemaal niets tegen heb. Maar een geringe tegenprestatie mag de provinciale belastingbetaler daarvoor toch wel verwachten. Lijkt me voor het politieke draagvlak van Toneelgroep Amsterdam, en voor de kunstensector in het algemeen, niet onbelangrijk.

Als je die uitspraak in de Volkskrant doet, hoor ik ook de echo’s van andere acteurs dat ze het gereis beu zijn en in de theaters ontvangen worden door de horecamanager. Wat Meppel betreft kan ik je geruststellen. Zeker bij een toneelvoorstelling ben ik er altijd. Lees: altijd. En natuurlijk heb ik niet op de bloemen en de bitterballen bezuinigd. We moeten vieren dat we zo’n mooi vak hebben. 

Van mij mag je dit soort uitspraken best doen. Maar ik vind het wel fijn dat je weet dat achter zo’n uitspraak een wereld zit van mensen met een groot hart voor de podiumkunsten. Dat daar publiek achter zit dat mateloos geniet van toneel en dat trots is op zijn mooie historische theaterzaal. 

Ik vraag me af of je ooit in Ogterop bent geweest. In ieder geval is het heel lang geleden, want in de recente jaren, sinds ik directeur ben, is dat niet het geval. Ik hoop van harte dat ik je binnenkort wel in Meppel mag ontvangen. Dat hoop ik omdat ik je een geweldige actrice vind, maar ik hoop het ook omdat ik je graag wil laten zien dat Meppel veel minder beroerd is dan jij blijkbaar vermoedt. Al is Meppel, en daar heb je gelijk in, geen New York.

INSTANT UPDATE: Heebink doet aan damagecontrol en heeft laten weten de uitspraken ‘niet zo bedoeld te hebben‘. Wat ze wel bedoeld heeft blijft vooralsnog onduidelijk.