Henry Kissinger: “Westen deels verantwoordelijk voor crisis Oekraïne”

Voormalig minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten Henry Kissinger – tevens een van de meest vooraanstaande staatsmannen van deze tijd – heeft een nieuw boek geschreven. In World Order beschrijft hij de geschiedenis van de wereldorde – vanaf het uiteenvallen van het Romeinse rijk aan toe – en geeft hij een idealistische blik op de toekomst.

Ter promotie van zijn boek geeft hij deze week verschillende interviews, waaronder aan het Duitse tijdschrift Der Spiegel. In dat interview rept hij onder meer over de spanningen tussen Rusland en het Westen. Hieronder vindt u een fragment van het interview, waarin hij onder meer het Westen deels de schuld geweest van de crisis in Oekraïne en zegt dat een nieuwe Koude Oorlog te allen tijde voorkomen dient te worden.

Het interview met Henry Kissinger in Der Spiegel is hier in zijn geheel te lezen.
Het boek World Order van Henry Kissinger bestellen kan hier.

(…)

Kissinger: “De Krim is een speciaal geval. Lange tijd maakte Oekraïne namelijk deel uit van Rusland. Natuurlijk kun je niet aanvaarden dat een land zomaar zijn grenzen verandert en een provincie van een ander land inpikt. Maar als het Westen eerlijk is tegen zichzelf, moet het toegeven dat het fouten heeft gemaakt. De annexatie van de Krim was geen beweging in de richting van wereldwijde verovering. Het was niet Hitler die Tsjecho-Slowijke in wilde pikken.”

Der Spiegel: Wat was het dan?

Kissinger: “Wat wij ons af moeten vragen: Poetin geeft tientallen miljarden dollars uit aan de Olympische Winterspelen in Sotsji. Daarnaast is Rusland een progressieve staat die door onder meer de cultuur verwant is aan het Westen, en daar daarom waarschijnlijk ook deelgenoot van wil zijn. Dus het is niet logisch om te denken dat Poetin een week na de Olympische Spelen een oorlog zou beginnen in Oekraïne. De enige vraag die wij onszelf dienen te stellen, is: wat is de reden dat Poetin de Krim heeft geannexeerd?”

Der Spiegel: Zegt u dus dat het Westen op zijn minst een verantwoordelijkheid heeft in de escalatie?

Kissinger: “Ja, dat zeg ik. Europa en de Verenigde Staten begrepen niet welke impact deze gebeurtenissen – de toenadering van Oekraïne naar Europa, red. – hadden op Rusland, te beginnen met de onderhandelingen met Oekraïne over de economische banden met Europa en de pro-Europese demonstraties in Kiev. Al deze gebeurtenissen zouden destijds al onderwerp van gesprek moeten zijn geweest met Rusland, maar dat is niet gebeurd. Waarmee ik overigens niet wil suggereren dat de reactie van Rusland – het annexeren van de Krim –  gepast is.”

Der Spiegel: Het lijkt erop dat u begrip heeft voor Poetin. Maar doet hij niet precies waar u altijd voor gewaarschuwd heeft: het creëren van chaos waardoor soevereiniteit wordt bedreigd?

Kissinger: “Zeker. Maar Oekraïne heeft altijd een speciale betekenis gehad voor Rusland. Het was een vergissing van Europa dat niet te beseffen.”

Der Spiegel: De betrekkingen tussen het Westen en Rusland zijn nu meer gespannen dan ze in decennia zijn geweest. Moeten we ons zorgen maken over een nieuwe Koude Oorlog?

Kissinger: “Er is duidelijk een gevaar, en dat moeten we niet negeren. Ik denk dat een hervatting van de Koude Oorlog een historische tragedie zou zijn. Als een conflict te vermijden is, dan moet je dat doen.“

Der Spiegel: Maar door de annexatie van de Krim door Rusland worden de Europese Unie en de Verenigde Staten toch gedwongen te reageren met het opleggen van sancties?

Kissinger: “Natuurlijk kon het Westen de annexatie niet accepteren, en natuurlijk waren er tegenmaatregelen nodig. Maar niemand heeft een concreet programma aangeboden om het gebied rond de Krim weer te herstellen. En niemand is bereid om mee te vechten aan de oostgrens van Oekraïne. Dat zijn de feiten. (…)”

Der Spiegel: Zou het beter zijn om de sancties te stoppen, zelfs zonder enige concessie van de Russen?

Kissinger: “Nee, maar ik heb wel een aantal problemen met de sancties. Wanneer we spreken over een mondiale economie en sancties gebruiken binnen die wereldeconomie, dan zullen sommige landen zichzelf daartegen proberen te beschermen en zijn we weer terug bij het mercantilisme. En zelf heb ik ook moeite met de ‘persoonlijke sancties’ die worden getroffen. En ik zal u zeggen waarom. We publiceren een lijst van personen op wie een sanctie rust. En dan: wanneer is het tijd om die sancties op te heffen, en hoe leggen we dat uit? “De volgende vier mensen zijn vrij van sancties en de andere vier niet.” Waarom vier wel en vier niet? Ik vind dat, wanneer je met iets begint, altijd moet kijken hoe het gaat eindigen.”

Der Spiegel:
Geldt dat ook niet voor Poetin, die zich nu in een hoek heeft gemanoeuvreerd? Handelt hij uit zwakheid of uit kracht?

Kissinger: “Ik denk dat hij strategische zwakte gemaskeerd heeft als tactische kracht.” /