Rechter: Google mag onbeperkt zoekresultaten manipuleren

Zoekmachinegigant Google mag in de Verenigde Staten met zoekresultaten manipuleren zoveel als het wil en is daarbij niet aan regels gebonden. De manier waarop het bedrijf de resultaten presenteert valt namelijk onder de ‘vrijheid van meningsuiting’, zo blijkt uit een uitspraak deze week van een Amerikaanse rechter. In Europa is de situatie dramatisch anders: daar wil de EU dat Google ‘eerlijke’ resultaten biedt en niet zijn eigen diensten prominente plekken geeft.

De zaak was aangespannen door een webkrant uit San Francisco, Coastnews.com, die nieuws biedt over de Amerikaanse westkust. Waar de site van Coastnews bij Google’s concurrenten als Bing (van Microsoft) en Yahoo hoog op de lijst met resultaten komt te staan als de gebruiker lokaal nieuws zoekt, is dat bij Google niet het geval. Volgens Coastnews doet Google dat met opzet om zijn eigen diensten te bevoordelen. Of dat ook zo is, doet volgens de Amerikaanse rechter niet ter zake: die vindt dat Google ten principale het recht heeft om zijn eigen afweging te maken en noemt dat een ‘grondwettelijk beschermde activiteit’.

In de Europese Unie lopen al jaren juridische procedures tegen Google juist omdat de EU het bedrijf ervan verdenkt dat het zijn eigen diensten (en adverteerders) bevoordeelt bij het zoeken van bijvoorbeeld reizen of restaurants. In februari van dit jaar werd een akkoord bereikt tussen de EU en Google (waarmee de Amerikanen een miljoenenboete omzeilden), maar de nieuwe EU-commissaris voor digitale consumentenrechten, de Duitser Oettinger, heeft al aangegeven dat dat akkoord wat hem betreft niet ver genoeg gaat. Nu is de positie van Google in Europa ook heel anders dan in de VS. In dat laatste land heeft het slechts 65 procent van de markt in handen, in Europa is dat 90 procent. Met andere woorden: de gemiddelde Europese gebruiker heeft bij het surfen bijna geen andere keus, In Amerika kun je nog (met moeite) om Google heen.

Deze twee zaken maken wel duidelijk dat Google in elk geval niet erg objectief is bij de manier waarop het omgaat met verzoeken om informatie. Volgens de Amerikanen is dat niet erg, omdat die Google beschouwen als een bedrijf dat op de wereld is om geld te verdienen. In Europa daarentegen wordt Google als een soort ‘nutsvoorziening’ gezien, bedoeld om de burgers van Europa strikt eerlijke informatie te verstrekken. Behalve dan als Google met het alleen in Europa geldende ‘recht om te vergeten’ heeft toegestemd. Dat gaat namelijk niet over de wijze en de volgorde van presentatie maar om de daarbij geraadpleegde bronnen.