Op afstand bestuurbare mensen? Nieuwe technologie maakt het mogelijk

Het is een van de spannendste gedachte-experimenten die er is: wat als we mensen onze wil konden opleggen door middel van onze gedachten? Dit lijkt nu mogelijk gemaakt te worden door onderzoekers de universiteit van Washington, die een manier hebben gevonden om ‘telepathische’ signalen over te dragen tussen proefpersonen. Deze zogenaamde ‘brain-to-brain communication‘ vindt plaats met behulp van computers.

In het experiment, dat werd beschreven in het wetenschappelijke tijdschrift PLOS ONE, kregen zes proefpersonen in paren van twee een game voorgeschoteld. Beide proefpersonen zaten in andere ruimtes. In de game was het de bedoeling een stad te verdedigen tegen piraten, door middel van het afschieten van een kanon. De ene proefpersoon, de zender, moest het signaal om te vuren doorgeven aan de ontvangende proefpersoon.

De zender kreeg een electroencefalografie-kap (EEG) op het hoofd. EEG wordt gebruikt om hersengolven aan de oppervlakte van de schedel te registeren. De zender kon de game wel zien, maar zelf niets doen: hij kon het kanon alleen laten afgaan door corresponderende signalen door te sturen naar zijn partner. Hierbij moest de zender nadenken over de intentie om zijn hand te bewegen en zo het kanon af te schieten. Deze hersenactiviteit werd opgepikt door de EEG en verstuurd naar de computer van ontvanger.

De ontvanger op zijn beurt kreeg de signalen door via TMS: transcranial magnetic stimulation. Deze vorm van stimulatie wordt gebruikt om de neuronen in de hersenen kortstondig te activeren of juist stil te leggen. Door de TMS-machine boven het hersengebied van de proefpersoon te plaatsen waar bewegingen worden gecontroleerd, was de puls die vanuit de computer ontstond in staat om een handbeweging op te wekken. Met deze handbeweging werd op een touchpad gedrukt, waardoor het kanon kon vuren.

Niet alle koppels waren even succesvol: de geslaagde pogingen varieerden tussen 25 en 83%. Dit was vooral afhankelijk van de zender. Als hij er niet in slaagde om het signaal goed over te brengen, gebeurde er namelijk niets. Onderstaande video maakt duidelijk hoe het experiment precies in z’n werk ging.

De wetenschappers onderkennen dat we nog lang niet in de buurt zijn van daadwerkelijke telepathie of controle over andermans gedachten. Toch gaan ze door met het onderzoek: volgens Chantel Prat, co-auteur van de studie, kan de technologie op veel meer manieren gebruikt worden. Zo kunnen bijvoorbeeld piloten in een vliegtuig elkaar wakker houden door middel van impulsen van elkaars hersengolven. Of we echter mensen daadwerkelijk op afstand moeten willen besturen, is natuurlijk een ethische vraag die bij verdere ontwikkeling van de techniek ongetwijfeld de kop op zal steken.