Bestrijd Google niet door opsplitsing, maar door goede alternatieven

Het lijkt een stoutmoedig plan van het Europees Parlement: Google dwngen de zoekmachine los te koppelen van de overige activiteiten, maar gebeuren gaat het natuurlijk niet. De combinatie van diensten die de Amerikaanse zoekgigant aanbiedt is het hart van hun bedrijfsmodel.

Twee leden van het Europees Parlement, de Duitser Andreas Schwab en de Spanjaard Ramon Tremosa, hebben een motie opgesteld die uitspreekt dat Google zich, althans in Europa. moet opsplitsen in twee delen: een ‘objectieve’ zoekmachine voor de Europese burger en als tweede deel het conglomeraat van diensten dat Google verder aanbiedt: denk aan Google+, Gmail, Google Maps, Google News en natuurlijk Youtube. Bedoeling van de motie, die deze week al in stelling komt, is een eind te maken aan de dominantie van Google op de Europese digitale markt: het bedrijf heeft in Europa 90 procent van die markt in handen.

De strijd tussen Europa en Google duurt nu al meer dan 4 jaar en ging aanvankelijk vooral over de manier waarop het bedrijf zijn zoekresultaten aanbiedt: het zou bevriende diensten bevoordelen. Ook het beruchte ‘recht om vergeten te worden’ is onderdeel van die strijd. Eerder dit jaar dachten Google en Europa een akkoord bereikt te hebben (zonder boetes) maar met het aantreden van een nieuwe Europese Commissie deze maand ziet het parlement zijn kans schoon daaraan weer te morrelen. Het Duits/Spaanse voorstel is daar een onderdeel van.

Nu gaat het Europees Parlement om te beginnen niet eens over kwesties als deze: die bevoegdheden liggen bij de Europese Commissie. Maar het kan wel dienen als extra druk op de Commissie om eens en voor altijd een einde te maken aan de dominantie van het zoekbedrijf dat vooral in Europa zowat een monopolie heeft bij het zoeken op internet en dientengevolge in dit werelddeel een groot deel van zijn omzet en winst genereert. Dat doet het natuurlijk niet alleen met het pure zoeken: de eraan gekoppelde diensten vormen een integraal onderdeel van de Google-omgeving waarin veel Europese burgers hun internetttijd doorbrengen: ook mobiel trouwens, want het dominante Android is eveneens van Google.

Het zou onrealistisch zijn om van Google te verwachten dat het een zo succesvol bedrijfsmodel alleen ten behoeve van de Europese burger gaat ombouwen, juist omdat dat succes een gevolg is van het optimaal gebruik van alle Google-diensten. Volgens Europa krijgen concurrenten van Google geen kans om zich op de Europese markt te nestelen. Probleem is dat die er hier, in tegenstelling tot bijvoorbeld Amerika, nauwelijks zijn. Ons lijkt het de taak van het bestuur van Europa niet om bedrijven die het goed doen te bestrijden, maar om ervoor te zorgen dat er goede alternatieven beschikbaar zijn. Dat is pas echt een digitale agenda voor de 21ste eeuw.