Overzicht: het pittige jaar 2014 van Ivo Opstelten

De relletjes rondom minister Ivo Opstelten blijven dit jaar maar opstapelen. De bromstem die namens de VVD over Veiligheid en Justitie gaat heeft zeker niet zijn beste jaar achter de rug. Een overzicht.

Opstelten is één van de kanshebbers op de weinig prestigieuze Big Brother-Award, voor personen die de privacyrechten van burgers schenden, nadat hij de ‘prijs’ vorig jaar en in 2011 ook al in ontvangst mocht nemen. Volgens de organisatie van de Big Brother Award maakt Opstelten kans vanwege “het in stand houden van de bewaarplicht, het doorzetten van zijn hackplannen, het massaal willen opslaan van kenteken- en locatiegegevens, het structureel negeren van privacybezwaren en het verdacht maken van alle Nederlanders.” (Hij is overigens niet de enige bewindsman in Rutte II die in aanmerking komt voor de award)

Klachtenregen
Verder moet de minister van Veiligheid en Justitie van de Nationale Ombudsman opheldering geven over de vele klachten over zijn departement. De Tweede Kamer wil weten waarom zijn departement goed is voor 20% van het totaal aantal klachten, waarom het toeneemt en of ze gegrond zijn. De minister reageert als altijd nuchter (of: laconiek) over de kritiek die hem ten deel valt: “klagen over politie nou eenmaal meer voorkomt dan over de ambassadeur in China.” Maar er is meer. 

Buitensporig politiegeweld
Dan is er nog een ander belangrijk item waar Opstelten voor verantwoordelijk wordt gehouden: buitensporig politiegeweld. Website NU.nl registreert zoveel mogelijk klachten over buitensporig politiegeweld in Nederland, om zo in kaart te brengen wat de situatie is. Het project leidde al tot Kamervragen. Het eigenhandig onderzoek wordt gedaan omdat de politie alleen de ernstige meldingen onderzoekt. (0,7 procent van de incidenten), waardoor er geen cijfers zijn over politiegeweld in Nederland, terwijl er toch veel klachten zijn van mensen die zeggen slachtoffer te zijn van buitensporig politiegeweld. Waarnemend Ombudsman Frank van Dooren vertelt aan de website dat leidinggevenden van de politie het te snel opnemen voor agenten. “Als werkgever is het een goede reflex om voor je eigen mensen op te komen, maar naar de buitenwereld wek je de indruk dat agenten elkaar dekken.”

De aanpak van jihadisten
De aanpak van jihadisten door zijn departement leidt tot de nodige kritiek. Zo kreeg Opstelten vorige week twee moties van wantrouwen aan zijn broek. Woensdag van de PVV, en een dag later van de Groep Bontes/Van Klaveren. De PVV vindt dat minister Opstelten “volledig faalt in de aanpak van jihadisten”, zo liet een woordvoerder weten. Ook Bontes is zeer negatief en vindt dat Opstelten “Er helaas helemaal niets van bakt. Op alle fronten is het optreden van de minister onthutsend zwak.” Hoewel er in beide gevallen bij lange na geen meerderheid was voor de moties, is het ondergaan van een publiekelijke stemming over het functioneren een pijnlijke ervaring.

Oud en vergeetachtig
Eerder dit jaar werd er met hoongelach gereageerd toen Opstelten zei dat Nederland de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS) niet kan verbieden op de manier waarop Duitsland dat wil gaan doen. IS kan alleen door de rechter verboden worden op aandringen van het OM. Pijnlijk genoeg bleek dat Opstelten een maand eerder schreef dat IS al verboden is. Los van de vergeetachtigheid, is Opstelten inmiddels 70 jaar oud geworden en circuleren er op internet complete soundboards met zijn versprekingen. Kleine versprekingen weliswaar, maar het imago van Opstelten doet het zeker geen goed.

Bijbaantjes
Over vergeetachtig gesproken: De Telegraaf en GeenStijl zaten Opstelten behoorlijk op de huid als het gaat om het aantonen of Opstelten er een aantal ‘nevenfuncties’ op nahoudt. Na Kamervragen zei Opstelten alle bijbaantjes te hebben opgezegd. Maar zijn rollen in comités van aanbeveling zoals die van de Coen Moulijncup en die van Stichting Vrienden van St. Petersburg, bleek hij wel ‘vergeten’ te zijn.