Het nut van Nederlandse boekenprijzen

December is een van de belangrijkste maanden voor schrijvend Nederland. De schoen en kerstboom zijn belangrijke afzetmarkten, dus zijn dit de weken waarin je de bestsellerlijsten wil domineren. De grote Nederlandse boekenprijzen bewijzen daarin zeker hun nut: de winnaars van de afgelopen weken uitgereikte AKO Literatuurprijs en NS Publieksprijs prijken weer in de hoogste regionen van de CPNB-bestsellerlijst.

Kieft, de winnaar van de NS Publieksprijs, dat na de verschijning in mei maandenlang de lijst domineerde, was intussen flink weggezakt en behoorde enkele weken voor uitreiking van de treinprijs niet eens meer tot de zestig bestverkochte boeken. Maar na de lofbetuigingen en bijbehorende publieke aandacht is het fraai geschreven boek over de topvoetballer annex drugsverslaafde weer terug in de top – en stond het zelfs weer op één.

Iets vergelijkbaars geldt voor Oorlog en terpentijn van Stefan Hertmans, dat de AKO Literatuurprijs in de wacht sleepte. Na de uitreiking van de prestigieuze onderscheiding – die volgend jaar onder de naam ECI Literatuurprijs verder zal gaan – heeft ook dit ‘zware werk’ een flinke verkoop-boost gehad. Begin dit jaar bereikte het werk van de Belg een tiende positie, maar daarna was het evengoed twintig weken lang niet in de lijst te vinden. De afgelopen vier weken heeft het boek echter een pracht-comeback gemaakt: drie keer een top vijf-notering, deze week op plaats acht.

Ook Librisprijswinnaar Ilja Leonard Pfeijffer profiteerde wekenlang van het effect van zijn bekroning. Zijn La Superba, dat in 2013 uitkwam, stond dit jaar niet meer in de CPNB-bestsellerlijst, maar maakte een rentree die zestien weken zou duren – helaas wel te kort om deze decembermaand nog een rol van betekenis te kunnen spelen.

De grote ‘verliezer’ is Joost de Vries. De jonge Nederlandse schrijver-journalist won dit jaar de grootste literaire prijs van België, de Gouden Boekenuil, voor De republiek. Maar blijkbaar is België ver weg voor de Nederlandse lezer (en media). De Boekenuil wist de lezer niet te bewegen het boek in de weken erna aan te schaffen. Saillant detail: De republiek ‘versloeg’ La Superba en Oorlog en terpentijn bij de Gouden Boekenuil.

Het is dus niet eigen volk eerst bij de Nederlandse lezer, maar eigen prijs eerst.

Volgende week: de invloed van het DWDD-boekenpanel, dat maandelijks het ‘boek van de maand’ verkiest. Ons literair jaaroverzicht en een groot verhaal over de Nederlandse boekenbranche kunt u lezen in ons dubbeldikke winternummer, dat nu in de winkel ligt en hier online te lezen is.