Hoe de extreem dalende olieprijs een nieuwe kredietcrisis kan veroorzaken

De olieprijs is gisteren gezakt naar minder dan $ 60,- per vat en ook vandaag zet de daling zich voort. Er ging dit jaar al meer dan 40 procent van af. Een normaal gesproken weinig volatiel aandeel als dat van Shell noteert inmiddels 18 procent onder de top van 2014, in drie weken zakte het zo’n 13 procent.

Nu is Shell een goed gefinancierd bedrijf met een solide balans dat niet snel in continuïteitsproblemen zal komen. Hoe anders is dat met tientallen Amerikaanse oliebedrijven die de laatste jaren opkwamen of fors uitbreidden, op de schalie olie hype die de Verenigde Staten zo’n beetje zelfvoorzienend heeft gemaakt als het gaat om zijn olieverbruik terwijl het nog maar een paar geleden de grootse olie-importeur ter wereld was. Die Amerikaanse oliebedrijven konden hun groei financieren met een beroep op de kapitaalmarkt, het uitschrijven van zogenaamde high yield-obligaties. Zij haalden mede door de lage stand van de spaarrente enorme bedragen op omdat zij een relatief hoge en dus aantrekkelijke rente boden.

Sowieso is de markt voor bedrijfsobligaties enorm gegroeid, enerzijds omdat de banken moeilijk deden en doen over het verstrekken van leningen, anderzijds omdat de extreem lage rente het voor bedrijven heel aantrekkelijk maakte om rechtstreeks bij beleggers in hun financieringsbehoeften te voorzien. Naar schatting staat er voor $1,3 biljoen aan bedrijfsleningen aan. Zo’n 17 procent daarvan – ruim $ 210 miljard – is verstrekt aan Amerikaanse bedrijven in de olie en gasindustrie, dat percentage was in 2008 nog 4 in plaats van de huidige 17.

De productie van schalie olie was bij de prijzen van een half jaar geleden nog zeer winstgevend maar is dat bij de huidige prijzen voor een groot aantal producenten niet meer, er wordt verlies geleden. Er wordt gevreesd voor een flink aantal faillissementen en financiële herstructureringen, een flink deel van die $ 210 miljard zal dan verloren gaan. Dat kan en zal een kettingreactie in de markt teweeg brengen: beleggers zullen niet meer inschrijven op nieuwe leningen aan die sector. Het rendement op de bestaande en op de beurs verhandelbare leningen zal moeten stijgen vanwege de hogere risico’s en de waarde van de onderliggende obligaties zal op de beurs kelderen wat ongetwijfeld in een verkoopgolf door panikerende beleggers zal resulteren. Die beleggers zullen ook steeds kritischer naar de resterende honderden miljarden aan bedrijfsobligaties gaan kijken, de animo zal afnemen, ook daar zal het rendement omhoog moeten.

Onder die omstandigheden is het niet ondenkbaar dat in enkele maanden tijd die $ 1,3 biljoen aan bedrijfsobligaties tientallen procenten in waarde zal afnemen met paniek op de beurzen als gevolg.

Leuk dat u wat minder betaalt aan de pomp vanwege de lage olieprijs maar dit hele gedoe zou wel eens penny wise and pound foolish kunnen blijken te zijn.

Dr. Doom is een pseudoniem. Als belegger is hij verantwoordelijk voor het beleggingsbeleid van Beleggingsvereniging Fibonacci. Op het moment van het schrijven van deze column heeft de vereniging posities in Ahold, Akzo Nobel, ASML, DSM, Heineken, Philips, Shell en Unilever en is Short in de AEX. De positie in de AEX is kortlopend en wisselt regelmatig. Die kan dus nu al anders zijn. Volg Dr. Doom op Twitter.

Meer leuke content? Like ons op Facebook