Enkele gedachten bij het Wikipedia-lemma over 2014

Het leven van een jaartal lijkt in veel opzichten op dat van een Idols-finalist. Een korte, heftige periode ben je het middelpunt van alles. Je staat op elke kassabon, in elke krant, elke dag opnieuw, miljarden en miljarden keren.

In de laatste weken van december volgt de apotheose. Je wordt wereldwijd geëerd in ontelbare jaarlijstjes en nieuwsoverzichten. En dan, met twaalf klokslagen en een zootje afgerukte vingers, is het ineens voorbij.

Wat blijft hangen is de weke geur van vervlogen herinneringen, herinneringen die steeds vager worden om uiteindelijk samen te klonteren tot een enkele gebeurtenis; de slag bij Nieuwpoort, de moord op Bonifatius. Als je geluk hebt tenminste. Voor de 841’s en 1652’s onder de jaartallen rest niets dan een Wikipedia-lemma met een handvol futiele hoogtepunten die het woord ‘hoogtepunt’ welbeschouwd niet waard zijn.

Ook over 2014 bestaat zo’n Wikipedia-lemma. Enkele feiten en gedachten:

1. Voordat het chronologische jaaroverzicht begint, wordt 2014 gedefinieerd in twee heldere zinnen, waarvan de tweede luidt: ‘De Verenigde Naties hebben 2014 uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de kristallografie.’

2. In 2014 was de keuzevrijheid vermoedelijk groter dan in alle voorgaande jaren bij elkaar opgeteld. Wie niet wil verdrinken in de zee van opties en mogelijkheden, moet leren om prioriteiten te stellen. De Verenigde Naties geven het goede voorbeeld. Het Internationaal Jaar van de kristallografie, dat werd verdorie tijd. Inmiddels kunnen we concluderen dat het weinig opgeleverd heeft. ‘Lekker weertje, hè?’, dát vroegen de mensen elkaar. Ook veel gehoord: ‘Hoe gaat-ie?’ Kristallografie bleef goeddeels onbesproken. Maar dat geeft niet. Als de bedoeling maar goed is. Dan komen we er wel, met zijn allen.

3. In totaal waren er 89 gebeurtenissen belangrijk genoeg om het chronologisch overzicht te halen. Zeven van die gebeurtenissen vonden plaats op 1 januari. Er waren complete maanden waarin minder gebeurde dan op die dag.

4. Het is verleidelijk te denken dat 1 januari een bijzonder heftige dag was qua gebeurtenissen, maar dat strookt geenszins met mijn herinneringen. Meer waarschijnlijk had iemand het goede voornemen om het Wikipedia-lemma over 2014 elke dag up te daten en is dat goede voornemen op 2 januari gesneuveld in een ongelijke strijd tegen drank, commerciële televisiezenders, Facebook en een gammel karakter. Zo gaat dat nu eenmaal met goede voornemens.

5.
Lachende derde en vierde, of beter eerste en tweede, zijn de darters Michael van Gerwen en Peter Wright, die als enige sporters met hun naam in het jaaroverzicht verschijnen. Wie de eeuwigheid ambieert doet er goed aan om op 1 januari een WK-finale spelen.

6. Het ingewikkeldste woord is Prirazlomnajaboorplatform. Hoewel het tweede deel van het woord niets aan duidelijkheid te wensen over laat – een boorplatform is een boorplatform – leidt het eerste deel dermate af dat Prirazlomnajaboorplatform geen enkele associatie oproept.

7. In een jaar als 2003 zou je van Prirazlomnajaboorplatform kunnen zeggen: ‘leuk nieuw scrabblewoord’ of de afgeleide ervan, ‘drie keer woordwaarde’. Dat eerste is inmiddels zo afgezaagd dat enkel Youp van ’t Hek zijn columns er nog mee afsluit en dat tweede slaat sowieso nergens op want drie keer woordwaarde heeft niets te maken met de lengte van een woord.

8. Prirazlomnajaboorplatform is te lang voor op een scrabblebord.

9. Zijn er eigenlijk nog mensen die Wordfeud spelen?

10. Populaire muziek wordt ook in deze tijd van streamen en downloaden gerangschikt aan de hand van verkoopcijfers van singles. Er zijn naar schatting circa negen Nederlanders die nog singles kopen, voornamelijk mannen met een gemiddelde leeftijd van 64 en een muzieksmaak van lik mijn vestje. Zo kan het gebeuren dat All Of Me van John Legend de geschiedenis ingaat als populairste nummer.

11. Er is maar een ding vervelender dan een singer-songwriter achter een piano en dat is een verliefde singer-songwriter achter een piano, zeker als die verliefde singer-songwriter John Legend is.

12. Had John Lennon geweten dat dit de optelsom zou zijn van zes decennia popmuziek, dan was hij er nooit aan begonnen.

13. Nederland verslaat België in de strijd om de meeste weerextremen met klinkende 14-3. België is in 2015 overigens gastland van het WK korfbal.

14. De zwartepietendiscussie en de ice bucket challenge, samen met MH17 en ‘minder, minder, minder’ de belangrijkste kanshebbers op een Andere Tijden-aflevering in 2038, zijn de grote afwezigen in het jaaroverzicht.

15. De vier concerten die de Toppers gaven in de ArenA worden wel genoemd. Dat is terecht. In totaal trokken de concerten 240.000 bezoekers. Dat betekent dat één op de zeventig Nederlanders in 2014 naar een concert van De Toppers is geweest. Iedereen kent wel iemand, of iemand die iemand kent. Dat maakt het tastbaar voor ons allemaal.

15. Er ging geen dag voorbij of er overleed wel een bekende wereldburger. Daar staat tegenover dat er in 2014 geen enkele bekende wereldburger werd geboren. Als het zo doorgaat zijn er over tachtig jaar geen bekende wereldburgers meer.

16. De mooiste zin in het Wikipedia-lemma is ‘Oppositie van de planeet Mars’. Het is een zin waar je heel veel kanten mee op kunt. Nader onderzoek wijst uit dat het betekent dat de aarde en de zon en Mars in een rechte lijn stonden, wat op zichzelf een tamelijk saai gegeven is.

17. Sterrenkundigen zullen punt 16 vast tegenspreken, ze zullen het verre van saai vinden, opwindend zelfs, maar ze zullen zich niet roeren, druk als ze het hebben met essentiëlere discussies met essentiëlere mensen, collega-sterrenkundigen met name. Zo stel ik mij dat tenminste voor.

18. Omdat de sterrenkundigen toch niet meelezen, durf ik stellig te beweren dat er altijd wel ergens een zootje hemellichamen precies in een rechte lijn staan en dat je daar in het dagelijkse leven op aarde betrekkelijk weinig van meekrijgt. Wat in zekere zin exemplarisch is voor 2014. Het lijkt allemaal heel wat, maar uiteindelijk doet niets er echt toe, met uitzondering van de liefde en de kunst en hoe het een tot het ander kan leiden, al is ook dat geen zekerheid, zoals punt 10 al aantoonde.