Zorg, integratie, terrorisme. Hier maakt u zich eind 2014 zorgen over

De bloedende verzorgingsstaat, het opgelaaide integratiedebat, terreurdreiging – het jaar 2014 gaf voldoende redenen om u grote zorgen te maken over de dag (of in dit geval: het jaar) van morgen. Een overzicht van de maatschappelijke bekommernissen van de Nederlandse burger.

Het politieke weerbericht, noemt NRC het. Het Continu Onderzoek Burgerperspectieven van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP), dat sinds 2008 elk kwartaal verschijnt. Gisteren publiceerde het SCP de nieuwste editie, waaruit genoeg zere plekken zijn te halen waar politici de aankomende maanden hun vinger op kunnen leggen in de aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen.

Topdrie van het nationale probleembesef 2014
1. Gezondheids- en ouderenzorg
2. Manier van samenleven
3. Integratie en immigratie

In het onderzoek zijn zo’n 1100 Nederlanders van achttien jaar en ouder ondervraagd over de in hun ogen grootste problemen in Nederland. De vijf onderwerpen die zij noemden werden opgedeeld in zestien categorieën, waarvan de drie hierboven het meest werden genoemd. De uitkomst is niet heel verrassend.

Een blik op de topdrie van vorig jaar doet al vrij snel concluderen dat onze collectieve zorg om de economie minder groot is dan vorig jaar.

Topdrie van het nationale probleembesef 2013
1. Inkomen en economie
2. Manier van samenleven
3. Politiek en bestuur

Een ander zorg uit 2013 was het toenemende aantal Oost-Europese migranten in Nederland, met de kans op verdringing van Nederlandse arbeidskrachten en oneerlijke concurrentie. Die zorg bleek vanochtend onnodig te zijn geweest. Trouw meldt namelijk, op basis van cijfers van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, dat de verwachte toestroom van tienduizenden Oost-Europeanen is uitgebleven.

Zorg en defensie
De bezorgdheid over een te soepel asielbeleid, de opvang van asielzoekers en racisme en xenofobie maakt het thema integratie een veelgenoemde in het onderzoek van het SCP. De ongerustheid over de toekomst van de zorg hangt samen met een gevoel van onzekerheid dat vooral voortvloeit uit de decentralisatie van de zorg. Bijna de helft van de ondervraagden denkt dat de voordelen hiervan niet zullen opwegen tegen de nadelen.

En wat betreft defensie: halverwege dit jaar vond nog 56 procent van de Nederlanders dat we minder geld moesten uitgeven aan militaire missies. Nu, aan het einde van 2014, is dat nog maar 34 procent. En de steun voor de strijd tegen terrorisme in Nederland groeide van 31 procent in het vorige kwartaal naar 45 procent.

Het goede nieuws
Naast dat we minder somber zijn gestemd over onze economie (eind vorig jaar gaf 51 procent van de Nederlanders de economie een voldoende, nu is dat 70 procent), biedt het onderzoek meer rooskleurige inzichten. Ondanks de misstanden die men bespeurt in de zorg zijn we trots op onze sociale voorzieningen (de gezondheidszorg, het onderwijs en het sociale stelsel), en vinden we het een positief signaal dat we bereid zijn vrijwilligerswerk te doen en inzamelingsacties te houden.

De uitkomsten van het onderzoek zeggen vanzelfsprekend niets over de ernst van de genoemde problemen, en zijn slechts een momentopname. Politici weten in elk geval met welke thema’s ze de burger in het nieuwe jaar kunnen bekoren.