Citymarketing 2.0: sponsor een dramaserie op tv

Vanavond zendt de KRO de eerste aflevering van het nieuwe drama Noord Zuid uit. In de serie speelt Ariane Schluter rechercheur Dana, die verhuist van het welgestelde Amsterdam-Zuid naar het minder bedeelde Amsterdam-Noord. Het is wederom een serie waarin het decor een prominente plek heeft in het verhaal. Een opsteker voor de betreffende gemeente. Of een goed stadspromotiebeleid?

Het is niet nieuw dat film- en tv-series worden gedraaid op locatie, maar voorheen heette de gemeente waarin de personages hun avonturen beleefden vaak Meerdijk, Zonnedael, Juinen of Ter Weksel, of was de achtergrond van zo’n ondergeschikt belang dat die onvermeld bleef. Dat is de laatste jaren wel anders.

De dames uit Blaricum in Gooische Vrouwen, de vrijgezelle mannen uit Haarlem in Divorce (oorspronkelijk getiteld Haarlemse Mannen), de rechercheurs uit Maastricht in Flikken Maastricht. Met meer dan een miljoen kijkers per aflevering zijn zulke series een geweldige etalage voor de betreffende plaatsen, die op hun beurt de makers toegang geven tot de meest televisiegenieke plekjes binnen de gemeentegrenzen.

‘Ik kan blijven kijken naar jou, Amsterdam’
Het schoolvoorbeeld van stadsmarketing in een dramaserie is zonder twijfel A’dam – E.V.A. (voluit: Amsterdam en vele anderen), naar een script van Robert Alberdinck Thijm en geregisseerd door Norbert ter Hall. De serie vertelt het verhaal van Adam de Heer (Teun Luijkx) en Eva van Amstel (Eva van de Wijdeven). Hij is een import-Amsterdammer die een baantje krijgt bij de gemeente, zij is geboren en getogen in onze hoofdstad.

Naast de relatieperikelen is door elke aflevering een aantal losse verhaallijnen geweven om de onderlinge verbondenheid van de stad en haar inwoners te demonstreren. En dat alles op de meest iconische of juist relatief onbekende stukjes Amsterdam. De grachten, de Amstel, het IJ, de Dam, het Rokin, het Centraal Station – geen straatsteen lijkt te zijn overgeslagen in de afgelopen twee seizoenen, waarbij de makers intensief samenwerkten met de gemeente.

In het Parool was in 2013 te lezen dat de gemeente Amsterdam maar al te graag meewerkte aan de co-productie van de NTR, VARA en VPRO. En ook de filmcommissie van de afdeling stadspromotie windt er geen doekjes om. Iedereen die een film, commercial of documentaire wil opnemen is meer dan welkom. En, heel belangrijk: ‘de lokale bevolking van Amsterdam heeft geen moeite met filmopnames en beroemdheden, en zullen de buitenopnames niet verstoren, ook niet als het gaat om grote namen’.

In het geval van A’dam – E.V.A. heeft de gemeente Amsterdam een geweldige reclamebord bemachtigd. Overigens, de nauwe samenwerking (die in 2016 een derde seizoen zal voortbrengen) heeft er ook voor gezorgd dat er een heuse A’dam – E.V.A.-toer is georganiseerd, en dat de Amsterdamse bioscoop EYE groot uitpakte met een marathon in de aanloop naar de première van het tweede seizoen in oktober.

Overheidsgeld
Of voor het plekje dat de gemeente Amsterdam krijgt in de aftiteling van A’dam – E.V.A. is betaald staat er niet bij, maar sponsoring uit citymarketingpotjes is tegenwoordig zeker geen uitzondering. Het afgelopen jaar stond de provincie Groningen centraal in de dramaserie Hollands Hoop, van BNN-VARA, waarin Fokke Augustinus (gespeeld door Marcel Hensema) een boerderij erft die een gigantische drugsplantage blijkt te herbergen tussen het maïs. Een niet heel rooskleurige associatie met je provincie, zou je zeggen, maar Hollands Hoop bevatte prachtige beelden van de uitgestrekte weilanden, lange wegen en pittoreske dorpjes die Groningen rijk is. RTV Noord wist te melden dat Marketing Groningen (bekend van de ongeëvenaarde leus ‘Er gaat niets boven Groningen’) er 50.000 euro voor had neergeteld.

In 2012 werd ook bekend dat een samenwerkingsverband tussen de noordelijke provincies Drenthe, Groningen en Friesland een subsidie van een miljoen euro had uitgetrokken voor filmopnames van de RTL-serie Moordvrouwen. Er volgde enig gemor uit Drenthe en Groningen toen vooral beelden uit Friesland bleken te zijn gebruikt.

Publiek drama
Sinds het kabinet in 2012 flink bezuinigde op de publieke omroepen staat het drama van de omroepen nogal onder druk. Het Mediafonds, dat onder meer A’dam – E.V.A. financiert, zal in 2017 worden opgeheven. De kosten voor dergelijke dramaseries zullen voor de eigen rekening van de omroepen zijn. Al is daarmee de toekomst van drama niet verzekerd: staatssecretaris Dekker liet zich vorig jaar nog vrij negatief uit over de genres drama en entertainment binnen het publiek bestel.

De publieke omroepen mogen, anders dan de commerciële, geen sponsorgeld van derden aannemen in ruil voor de reclame voor producten en merken. Maar een stad is noch een product noch een merk, en het potje citymarketing van de gemeenten is natuurlijk een slimme oplossing om met weinig eigen budget een fatsoenlijke televisieserie te produceren. Al is het ironisch als er op die manier toch nog overheidsgeld bij de televisieproducenten terechtkomt.

Het gat dat series als A’dam – E.V.A. en Hollands Hoop eind vorig jaar achterlieten zal vanaf dus vanavond worden opgevuld met Noord Zuid, dat om 20.30 begint op NPO 1. Los van de vraag of de rauwe beelden en de getoonde misdaad goede reclame zullen zijn voor de noordelijke wijken van Amsterdam, heeft de gemeente er weer een reclamebordje bij. Een speciaal privilege dat de filmploeg kreeg: er mocht gefilmd worden in de tunnel waar in de toekomst de Noord-Zuidlijn zal rijden. Weer eens wat anders dan Café Lowietje in de Jordaan.