Wat te doen met de schrikkelseconde?

Het jaar 2015 wordt op 30 juni verlengd. En wel met een seconde. Deze schrikkelseconde is bedoeld om de steeds langzamere draaiing van de aarde te compenseren. En dat kan wel eens een probleem voor computers worden. De Verenigde Staten en Frankrijk pleiten voor de afschaffing van de correctie.

Iedereen weet wat een schrikkeljaar is. Minder bekend is de schrikkelseconde. Die wordt alle drie of vier jaar op 30 juni aan de dag toegevoegd. Deze extra seconde om middernacht dient als compensatie voor het feit dat de aarde niet exact in 24 uur om zijn eigen as draait, maar een klein beetje langzamer. De oorzaak is wrijving als gevolg van getijdewerking. Maar ook aardbevingen of het smelten van gletsjers -die verschuivingen van massa op aarde teweeg brengen- kan de rotatiesnelheid minimaal veranderen.

Hoewel de tijdstoevoeging in 2015 klein is, zijn ingenieurs en informatici toch bezorgd. Hoe meer digitale technologie wordt gebruikt door de mens, hoe groter de problemen die de schrikkelseconde veroorzaakt. Computersystemen kunnen in de problemen raken wanneer ze een seconde dubbel moeten tellen. Het probleem is ook dat de schrikkelseconde niet op de lange termijn kan worden ingesteld, omdat de rotatieperiode aan schommelingen onderhevig is.

Bij de laatste schrikkelseconde in 2012 hadden verschillende grote websites met problemen te kampen. Zo vlogen o.a. Reddit, LinkedIn, Foursquare, Yelp en andere grote sites van het internet af. Ook het boekhoudsysteem van luchtvaartmaatschappij Qantas had problemen. Sommige IT-systemen omzeilen het probleem van de extra ingevoegde seconde door het vertragen de computerklok over een bepaalde periode minimaal te vertragen. Deze methode wordt o.a. door Google aangewend.

De toenemende technische problemen die veroorzaakt worden door de schrikkelseconde maakt dat landen als de VS of Frankrijk pleiten voor een totale afschaffing. Zij pleiten ervoor om de schrikkelseconden op te sparen tot er een schrikkeluur kan worden ingevoerd. Tegen de afschaffing zijn vooral Groot-Brittaniƫ en Rusland. Er zijn inderdaad argumenten die tegen de afschaffing van de schrikkelseconde pleiten: astronomen zijn afhankelijk van een zeer secure tijdsaanduiding. Als de tijd niet meer aan de aardrotatie gekoppeld is, kan dit op termijn onjuistheden in astronomische data veroorzaken. De discussie had eigenlijk beslecht moeten worden op de World Radiocommunication Conference van 2012, maar werd uiteindelijk doorgeschoven naar dit jaar.

Sinds de invoering van de schrikkelseconden in 1972 is de schrikkeseconde 25 maal toegepast, incusief 2015. De laatste 15 jaren lijkt de aarde weer wat sneller te draaien, want het aantal tijdssprongetjes is sindsdien afgenomen.