De rioolmensen van Boekarest

Boekarest stond tijdens het communistische bewind bekend als ‘’het kleine Parijs van het Oosten’’. Nog steeds wordt de hoofdstad van Roemenië -inmiddels lid van de EU- geroemd om haar met bomen omzoomde boulevards, haar historische gebouwen en haar culturele erfenis. Het communisme heeft echter nog een heel andere erfenis achterlaten, die minder graag besproken wordt. Roemenië -en hoofdstad Boekarest in het bijzonder- is de thuisbasis van een enorme en nog steeds groeiende gemeenschap van daklozen.

Roemenië telt tienduizenden wezen, die opgegroeid zijn op straat en buiten de maatschappij staan. In Boekarest hebben ze een eigen wereld gecreëerd. Naar schatting brengen 6.000 daklozen hun leven onder de grond door, in een netwerk van riolen en tunnels. Velen van hen zijn hier geboren en hebben zelfs kinderen die ondergronds opgroeien. Ze vullen hun dagen met drugsgebruik om aan de misère te ontsnappen; velen in de tunnels zijn hiv-geinfecteerd, iedere vierde heeft tbc. Ondervoeding en hepatitis zijn aan de orde van de dag.

De voormalige Roemeense dictator Nicolae Ceaușescu stond aan de basis van deze hel. Hij ging uit van het principe dat meer Roemenen ook gelijk stond aan meer macht en status voor het land en dus starte hij in 1966 een campagne tegen abortus en anticonceptie. Seksuele voorlichting werd verboden en boeken over dit onderwerp werden geclassificeerd als staatsgeheim. Zuigelingensterfte vierde bij gevolg hoogtij, grote gezinnen leefden in ontzettende armoede en duizenden ongewenste kinderen werden in weeshuizen ondergebracht.

Met het instorten van het communisme kwamen vele weeskinderen op straat terecht. Ze bedelen en snuiven Aurolac, een Roemeense verfverdunner die licht hallicinuerende effecten teweeg brengt en bij langdurig gebruik hersenschade veroorzaakt. Andere goedkope drugs die veelal uit China en India afkomstig zijn, worden geïnjecteerd. De consumptie vind plaats in ondergrondse tunnels en riolen waar ze buiten bereik van de sterke arm der wet zijn en de temperatuur acceptabel is, zelfs in de winter. Daklozen -tieners die op oude mannetjes lijken- kruipen door nauwe gaten in de grond om honger en kou te kunnen vergeten, al is het maar voor even. Daarna wordt alles alleen maar erger….

Als gevolg van de economische crisis is er minder geld voor hulpprogramma’s, bijvoorbeeld voor het verstrekken van steriele injectienaalden. Waar vóór 2009 slechts beperkt hiv-infecties onder drugsgebruikers werden geregistreerd, loopt dit aantal in de afgelopen jaren op tot duizenden. Doordat de meeste straatkinderen zich ook prostitueren, zal deze epidemie zich niet beperken tot drugsgebruikers.