Eind deze maand weet Facebook meer van u dan de overheid

Als over 10 dagen de nieuwe gebruiksvoorwaarden van Facebook van kracht worden (en dat gaat automatisch) weet het bedrijf meer van u dan de Nederlandse overheid. Niet alleen met wie u spreekt, maar ook waar u bent en met wie u WhatsAppt of Instagramt. Geen wonder dat het College Bescherming Persoonsgegevens (CPB) momenteel dringend onderzoek doet naar de vraag of dat allemaal zomaar mag.

Die nieuwe voorwaarden zouden eigenlijk al bij de jaarwisseling van 2015 ingaan maar op verzoek van diverse overheden zijn ze uitgesteld tot 30 januari. En terecht: ze zijn heel wat ingrijpender dan ze aanvankelijk leken. Zo geeft u Facebook straks het recht om u overal ter wereld te volgen door middel van GPS. Dat wordt gepresenteerd als een service maar heeft natuurlijk ook andere gevolgen: het Amerikaanse bedrijf kan nauwkeurig volgen welke winkels u bijvoorbeeld bezoekt, informatie die veel geld waard is.

Zo mogelijk nog ingrijpender is dat Facebook in zijn nieuwe voorwaarden expliciet meldt dat het uw accountgegevens mag koppelen aan die van ‘bevriende’ diensten. Denk daarbij aan WhatsApp en Instagram. Volgens de jongste tellingen heeft Nederland 9 miljoen Facebookgebruikers en zelfs 9,5 miljoen WhatsAppers. Dat is dus een meerderheid van de Nederlandse bevolking die straks 24 uur per dag door een buitenlands bedrijf in het oog wordt gehouden. Zelfs als we Facebook op zijn blauwe ogen moeten geloven (dat zegt dat het geen misbruik van die gegevens zal maken) is dat een weinig geruststellende gedachte. Geen enkel bedrijf heeft het eeuwige leven, maar uw gegevens staan wel voor de eeuwigheid opgeslagen.

Het College Bescherming Persoonsgegevens heeft dus nog maar anderhalve week om het onderzoek naar deze zaak, dat ons urgent lijkt, af te ronden. Het is om te beginnen de vraag of het CBP in deze wel bevoegd is: het Europese kantoor van Facebook bevindt zich in Ierland en de toezichthouders daar hebben al ingestemd met de nieuwe voorwaarden. Het CBP zegt op zijn beurt dat Facebook een Nederlandse vestiging heeft en gegevens van Nederlandse burgers verwerkt: dat zou voldoende zijn voor een bevoegd oordeel.

Eerder deze maand bleek al uit onderzoek dat Facebook ook nu al een heel aardig overzicht heeft van uw karakter en persoonlijkheid. Onderzoekers konden dat aantonen aan de hand van de ‘likes’ die u zo driftig uitdeelt. Straks zal het dus zo zijn dat die informatie ook te koppelen is aan die van uw WhatsApp-contacten of die van Facebooks eigen Messenger. Uw online leven ligt dan wel niet op straat, maar het staat wel opgeslagen op een Amerikaanse server.