Hebben banken eigenlijk nog een toekomstperspectief?

Vandaag opent Het Financieele Dagblad ermee dat de (Nederlandse) banken zich collectief sterk maken op Europees niveau om te voorkomen dat ondernemingen als Google en Apple toegang krijgen tot klantgegevens. Op basis van een nieuwe Europese richtlijn – in de pijplijn – die er juist voor is bedoeld om de concurrentie te bevorderen, zijn ze – de banken – bang dat hun simpele verdienmodel dat het betalingsverkeer is, in gevaar komt.

Google en Apple ontwikkelen zich met name in de Verenigde Staten als krachten van formaat met hun nieuwe betalingsmethoden als Google Wallet en Apple Pay die aan de gebruiker alleen maar voordelen bieden. En binnenkort maken we ze mee in ons eigen theater.

Het concurrentievoordeel dat Google en Apple hebben bestaat vervolgens uit de combinatie van data over belangstellingsgedrag – die haal je uit het Internetgebruik van je klanten – en data over betalingsgedrag.

De Nederlandse banken schieten collectief in het defensief en het brengt me op de vraag welke toekomstperspectief banken eigenlijk nog hebben.

Sinds ze in de crisis de financiering van het bedrijfsleven op z’n beloop hebben gelaten ontstaan er voor het MKB allerlei levensvatbare alternatieven zoals crowdfunding en financieringscorporaties. Het grote bedrijfsleven zorgt rechtstreeks op de beurs voor records aan bedrijfsobligaties. De rol van de bank is of wordt overgenomen, in hoog tempo.

Intussen begeven steeds meer pensioenfondsen zich op de hypotheekmarkt. Die hebben ook geen probleem met hun funding: het geld stroomt er jaarlijks in voorspelbare mate in de vorm van afgedragen pensioenpremies binnen.

En voor betalingsverkeer heb je eigenlijk geen banken meer nodig.

In het artikel in het FD verklaart een bankier dat het gedoe met Google en Apple ook niet in het belang van de klant is want het zal kostenverhogend werken. Zo vraagt Apple aan de banken een minimale vergoeding voor de afhandeling via iPhones e.d. Maar dat minimale wordt gezien de omvang van het betalingsverkeer een enorme potentiƫle nieuwe winstbron voor het bedrijf.

Die bankier ziet het helemaal verkeerd: hij heeft geen ruimte om de kosten voor de consument te verhogen, die pikt dat niet. Zaken doen met Apple of Google, al dan niet gedwongen door de markt, zal ten koste gaan van de marges van de bank en dat is terecht: het blijkt immers allemaal veel goedkoper te kunnen.