Wanneer hadden mensen voor het eerst seks met neanderthalers?

Waar komt het kleine beetje neanderthaler-DNA in de moderne mens vandaan? Een 55.000 jaar oude mensenschedel die werd gevonden in het noorden van Israël levert wellicht het antwoord.

De vrouwenschedel, aangetroffen in de Manot-grot in Galilea, bewijst dat er in die tijd in het noorden van Israël niet alleen neanderthalers rondliepen maar ook moderne mensen. Het zou volgens The Guardian heel goed kunnen dat de moderne mens en de neanderthaler elkaar  daar tegenkwamen en samen nakomelingen voortbrachten.

“Manot is de beste kanshebber voor sportvermenging. De mensen die bij de Manot-grot woonden, vormen de enige populatie die met zekerheid voor langere periode in dezelfde omgeving leefde als neanderthalers,” zegt Israel Hershkovitz van de Universiteit van Tel Aviv in de krant.

Of de neanderthaler een voorouder van de mens is of slechts een uitgestorven zijtak van Homo sapiens is nog altijd een punt van discussie. Veelal wordt aangenomen dat de neanderthaler niet onze voorouder is (het vervangingsmodel) en dat de neanderthaler uitstierf toen de mens kwam. Maar het genetisch materiaal van bepaalde groepen mensen in Europa en Oost-Azië lijkt erop te wijzen dat er op die plaatsen toch vermenging heeft plaatsgevonden tussen neanderthalers en de uit Afrika stammende moderne mens, en dat we toch voor een heel klein beetje afstammen van de neanderthalers (het vermengingsmodel).

Om het nog ingewikkelder te maken: inmiddels zijn er in Azië ook resten gevonden die afkomstig lijken van een mensachtige die tot voorheen nog volslagen onbekend was. Welke relatie deze soort heeft met de huidige mens, zal nader onderzoek moeten uitwijzen.

De schedel bij Manot lijkt er in elk geval op te duiden dat er sprake is van vermenging tussen mensen en neanderthalers. Ook is de vrouwenschedel vermoedelijk een van de oudste menselijke schedels buiten Afrika. “De bewoners van Manot hoorden vermoedelijk tot de eerste lichting mensen die zo’n 60.000 jaar geleden uit Afrika zijn weggetrokken, en waarvan de nakomelingen uiteindelijk zijn uitgezwermd door Azië en Europa,” aldus Chris Stinger van het National History Museum in Londen.

De vrouwenschedel lag in een ruimte binnen de enorme Manot-grot, die bij toeval werd ontdekt bij graafwerkzaamheden met een bulldozer werd ontdekt. Onderzoekers gingen al abseilend naar beneden en stuitten op een ruimte die meer dan 20 meter diep was, 50 meter breed en 100 meter lang. De oorspronkelijke opening moet zo’n 30.000 jaar geleden zijn ingestort.

“We konden onze ogen niet geloven. We wisten meteen dat we een prehistorische grot hadden ontdekt waar de afgelopen 30.000 jaar niemand is geweest.”