NOS brengt spanning terug in de eredivisie

PSV lijkt na het afgelopen weekend niet meer te achterhalen in de Eredivisie. De Eindhovenaren profiteren van de terugval van Ajax, waarmee het kampioenschap beslecht lijkt. Gelukkig is er de NOS om voor wat spanning te zorgen.

Blijkbaar was de Nederlandse OmroepStichting veel aan gelegen om hun zondagse ‘bord-op-schoot’-uitzending met de Eredivisie-samenvattingen te kunnen blijven maken. Want de deal die het daarvoor sloot met FOX Sports blijkt nog meer gevoeligheden te bevatten.

Resume. FOX zette de Nederlandse voetbalwereld op z’n kop door in 2012 voor een recordbedrag van ruim een miljard euro de voetbalrechten te kopen (tot 2025). Het bedrijf van mediatycoon Rupert Murdoch zendt de live-wedstrijden uit achter de decoder, maar direct na de deal begon de speculatie over wat deze zou betekenen voor de uitzendingen op het open net. In de mediawet is vastgelegd dat “evenementen die van een aanzienlijk belang voor de samenleving worden geacht op het open net te zien moeten zijn”, gaf Cultuur-minister Marja van Bijsterveldt in 2012 aan op Kamervragen hieromtrent. “De samenvattingen van de Eredivisie staan al jaren op deze evenementenlijst”, aldus de bewindsvrouw.

De angst was dat FOX de prijzen flink zou gaan opdrijven voor het uitzenden van de samenvattingen, om het geïnvesteerde bedrag terug te verdienen. Zowel NOS als de commerciële zenders RTL en SBS boden op de uitzendrechten, uiteindelijk trok de NOS aan het langste eind: voor 22 miljoen per jaar mag het samenvattingen van 306 potjes voetbal (plus nacompetitie) uitzenden.

SBS was boos, want het bedrag zou onrealistisch hoog zijn en bovendien zou de deal in strijd met de mediawet zijn. De zender diende een klacht in die door het Commissariaat van de Media werd onderzocht. De klachten bleken gegrond, volgens het Commissariaat heeft de NOS ‘bij de aankoop van de rechten op de Eredivisiesamenvattingen afgesproken dat in zijn programma’s een platform zou worden geboden voor de groei van de betaalzender Fox Sports.’

Daar werd de NOS september vorig jaar op aangesproken, en de publieke omroep moest de gemaakte afspraken aanpassen. Dat deed de NOS, maar niet voldoende. Op 15 januari schrijft het Commissariaat:

“Nadat het Commissariaat in september een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom had bekend gemaakt, heeft de NOS de afspraken aangepast. Ook met de nieuwe, minder vergaande afspraken blijft de NOS zich echter dienstbaar maken aan de commerciële belangen van Fox Sports.”

De NOS moest de afspraken dus opnieuw aanpassen. Dat ging volgens de omroep zelf om drie punten. “De NOS mag in het middagprogramma niet langer verwijzen naar aanvangstijden van de eredivisiewedstrijden. Ook mag er in de naamtitels van de FOX-analytici in het programma Studio Voetbal niet naar FOX worden verwezen en de NOS had niet in het contract mogen laten opnemen dat er op zondagmiddag een nieuw programma zou komen waarin aandacht wordt besteed aan de eredivisie.”

Vandaag blijkt dat er echter nóg meer loos is in de afspraken. Zo krijgt FOX gratis reclamezendtijd en hebben Eredivisie-sponsoren voorkeursposities in de reclameblokken. Volgens de berichtgeving staan deze afspraken in het contract dat de NOS en FOX sloten, en is dit in strijd met de mediawet. Inhoud en commercie dienen gescheiden te blijven, maar zelfs de STER mag zulke afspraken niet zomaar maken.

Bij de onderhandelingen tussen de NOS en FOX zat NOS-directeur Jan de Jong aan tafel. Opmerkelijk genoeg wast De Jong nu desgevraagd zijn handen in onschuld, als men hem vraagt naar de reclamedeal met FOX. “Voor de beantwoording van deze vragen verwijs ik graag door naar de STER. Dit zijn binnen de publieke omroep gescheiden trajecten.” De STER op zijn beurt zegt niet te gaan ‘over afspraken omtrent de televisierechten van de eredivisie’.

En zo wordt het toch nog spannend in de strijd om de Eredivisierechten.