EU: Bulgarije nog steeds zo corrupt als de neten

Zeven jaar na de toetreding tot de EU heeft Bulgarije nog steeds weinig gedaan om de corruptie en de georganiseerde misdaad in het land aan banden te leggen. Volgens een rapport van de EU heeft het Balkan-land -met 7,5 miljoen inwoners en tot de armste lidstaten van de EU behorend- ernstige problemen met corruptie, die reikt tot op het hoog niveau. Preventieve maatregelen zouden nog in de kinderschoenen staan.

Het land heeft ook een probleem met de georganiseerde misdaad, waarbij het verzuimt adequate bescherming aan getuigen te bieden. Het aantal veroordelingen in anti-corruptie zaken blijft ook achter in vergelijking tot andere landen, net als de inbeslagname van criminele activa. Gebrek aan onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en politieke instabiliteit maken het geheel nog erger, aldus het rapport. Zolang de noodzakelijke juridische hervormingen en het uitbannen van de wijdverbreide corruptie en georganiseerde misdaad uitblijft, zal het land verder geweerd worden uit de Schengen-zone.

Volgens de EU-rapportage heeft de voortdurende wisseling van de wacht in de Bulgaarse politiek geleid tot een gebrek aan vastberadenheid en daadkracht, waardoor de gewenste hervormingen uitgebleven zijn. Bulgarije kenmerkt zich door voortdurende politieke impasse; het land telt inmiddels haar derde regeringscoalitie sinds januari 2014. Het gevolg is dan ook dat bestrijding van corruptie op ad hoc basis en ongecoördineerd plaatsvindt, zo stelt de EU: “De indruk wordt gewekt dat beslissingen worden genomen op politieke gronden. Het aantal onderzoeken en veroordelingen inzake corruptie op hoge politieke niveaus is beperkt, ondanks de omvang van het probleem. En ook op het lokale niveau oefent de politiek druk uit, wat de slagkracht van de autoriteiten in de strijd tegen de Bulgaarse maffia beperkt.”

De EU zegt verder dat het Bulgaarse wetboek van strafrecht onnodig formalistisch is waardoor de werking van rechtbanken vertraagd wordt, terwijl het inschakelen van externe deskundigen bij onderzoeken vragen oproept omtrent hun onpartijdigheid. Ze roept Bulgarije op om meer transparantie en objectiviteit toe te passen bij rechterlijke benoemingen en waarschuwde dat ook een nieuw systeem van zaaktoewijzingen aan openbare aanklagers de mogelijkheid tot misbruik blijft bieden.

Al heel anders is de situatie in Roemenië. Onder leiding van de etnisch Duitse president Klaus Johannis boekt het land vooruitgang met de inrichting van een rechtsstaat die voldoet aan de EU-normen. De Europese Commissie erkent dat de omvang van het corruptieprobleem in Roemenië nog ‘meer systematische benadering’ vergt, maar stelt dat de regering van de hervormingsgezinde Johannis wel indrukwekkende voortgang heeft geboekt in de aanpak en de vervolging van corruptie door hooggeplaatste functionarissen. Mede de rechterlijke instanties en instellingen die de integriteit moeten bewaken, zouden zich hierin voortvarend hebben ontwikkeld.