Deepwater Horizon: vijf jaar na ramp nog steeds tikkende tijdbom

Een deel van de ‘verdwenen’ ruwe olie die in 2010 in de Golf van Mexico is gestroomd na de ramp met het boorplatform Deepwater Horizon, is onlangs op de zeebodem teruggevonden. Door de explosie op het platform van oliemaatschappij BP kwam 750 miljoen liter ruwe olie in zee terecht. Tot voor kort was niet duidelijk waar al die olie was gebleven. Zo’n 23 tot 38 miljoen liter blijkt nu naar de zeebodem te zijn gezonken. Daar vormt de olie een tikkende tijdbom.

Wetenschappers hebben zich lang het hoofd gebroken over de vraag hoe de olie kon verdwijnen. Een combinatie van chemische, biologische en natuurwetenschappelijke factoren lijkt de oorzaak te zijn. Een theorie is dat oliedeeltjes zijn samengeklonterd toen ze op het wateroppervlak dreven, of misschien zelfs al voordat de lekkende olie de zeespiegel had bereikt. Door dat samenklonteren werd de olie zo zwaar dat hij naar de bodem van de Golf zakte. Een andere mogelijkheid is dat de olie bij het verbranden door de opruimploegen deels is omgezet in zwarte koolstof en as, die naar de bodem zijn zonken. Wat ook nog kan, is dat een deel van de olie is opgegeten door zoöplankton, die de smurrie vervolgens heeft uitgescheiden, waarna de uitwerpselen naar de bodem zijn gezakt.

Hoe het ook zij, wetenschappers hebben nu een deel van die olie teruggevonden, met behulp van radioactieve isotopen. Ze keken naar de concentratie van koolstof-14 in sedimenten op de bodem. Dit isotoop komt niet voorkomt in olie, dus op de plekken waar geen koolstof-14 zichtbaar was, moest de bodem met olie vervuild zijn.
Het goede nieuws is dat de gezonken olie zich heeft vastgehecht aan de zeebodem op tientallen kilometers uit de kust, waar hij geen onmiddellijke bedreiging vormt voor de visstand. Het wateroppervlak is op dit moment schoon. Maar op termijn zal dat veranderen. Dan zullen vissen oliedeeltjes binnenkrijgen doordat ze wormen eten die zich tegoed hebben gedaan aan de vervuilde sedimenten op de bodem. Uiteindelijk belandt de olie via de voedselketen op het bord van de mens. Uit onderzoek is gebleken dat gelekte olie tumoren en allerhande andere stoornissen bij zeedieren kan veroorzaken. Omdat de zeebodem vaak armer aan zuurstof is dan het zeewater, kunnen bacteriën de oliedeeltjes minder makkelijk afbreken.

BP ontkent dat er olie van de Deepwater Horizon naar de bodem gezonken is en beweert dat de onderzoekers de hoeveelheid weggelekte olie in de Golf van Mexico verkeerd hebben berekend. BP wijst erop dat de wetenschappers geen chemische analyses kunnen laten zien, en stelt dat er van nature olie op de bodem van de Golf voorkomt en dat de koolstof-14-diagnose dus eigenlijk niets zegt. De onderzoekers zeggen op hun beurt dat ze alle plekken waar van nature olie uit de bodem lekt, buiten beschouwing hebben gelaten. Plannen om de olie op de bodem van de Golf op te ruimen, zijn er vooralsnog niet.