Zien: de ‘verboden’ documentaire over verkrachtingsproblematiek India

Op Internationale Vrouwendag, afgelopen zondag, werd wereldwijd de BBC-documentaire India’s Daughters uitgezonden. Behalve in India, daar werd de documentaire gecensureerd. Centraal in India’s Daughter staat de fatale groepsverkrachting van de Indiase studente Jyoti Singh in 2012. Vanavond wordt de documentaire uitgezonden op NPO 2. HP/De Tijd sprak met de oneMen – een organisatie die opkomt voor vrouwenrechten – en coproducent IKON over het belang van deze media-uitingen.

In India’s Daughter interviewt de Britse regisseur Leslee Udwin onder meer een van de daders van het voorval uit 2012. De dader stelde dat de aanval de schuld was van het slachtoffer. De Indiase zender NDTV zou de documentaire afgelopen zondag uitzenden, maar de Indiase rechter stak daar een stokje voor. De film zou aanstootgevend en beledigend zijn. De angst voor toenemende spanningen in de samenleving, met demonstraties als gevolg, zou groot zijn.

india640

India’s Daughter stelt een groot maatschappelijk probleem in India aan de kaak: verkrachting. Hoewel in het land na de verkrachting van Singh strengere wetten van kracht gingen, blijft seksueel geweld een veelvoorkomend probleem. Het is nog steeds nodig dat dergelijke documentaires worden uitgezonden, stelt Klaske Delhij van oneMen, dat zich onder meer inzet voor vrouwenrechten. “De documentaire is goed voor de solidariteit. Men moet weten wat er op dit gebied gebeurt in de wereld, ook in Nederland.” Ze vergelijkt de documentaire van Leslee Udwin met het verhaal van Malala, de Pakistaanse kinderrechtenactiviste die vorig jaar een Nobelprijs voor de Vrede kreeg.

Het idee van de documentaire is dan ook erg sterk, stelt Delhij. “Een van de verkrachters komt aan het woord. Ze laten hem uitspreken en vertellen waarom hij het recht denkt te hebben om een vrouw te verkrachten. Kennis is de eerste stap in de richting van verandering, dus het is erg belangrijk dat iemand dit verwoord heeft.”

Deze dader, Mukesh Singh, zegt dat hij zijn misdaad heeft begaan omdat de vrouw gewillig zou zijn geweest. Hij is ter dood veroordeeld en toont geen enkel berouw.

Confronterend
Delhij vindt het kwalijk dat India de film verboden heeft. “Ze proberen daar in India de maakster de mond te snoeren. Het zou ze juist sieren als ze de documentaire uitgezonden zouden hebben. Ze zijn bang voor onrusten, maar dat is geen acceptabele reden om een film te verbieden. Misschien is de vorm te confronterend, maar een overheid moet vrouwen in dit geval steunen, en ze niet afwijzen. Ik denk ook dat de film voor Nederlandse begrippen te confronterend is, zeker omdat de verkrachter uitgebreid aan het woord komt. Maar als mensen hierdoor stelling nemen tegen seksueel geweld dan is er iets bereikt.”

De documentaire wordt vanavond uitgezonden op NPO 2. “We willen graag de discussie aanzwengelen,” zegt interim-eindredacteur Documentaire Barbara Wiessing van IKON, coproducent van India’s Daughter. “Het is zeker geen leuke film en er zitten schokkende scènes in. Ik raakte zelf van streek, het is niet makkelijk te verhapstukken. Maar het vertelt ons in het westen wel over de complexiteit van dit onderwerp in India. De maakster heeft op evenwichtige wijze haar eigen visie laten zien, in alle vrijheid. Ik vind het erg moedig dat de Indiase omroep NDTV een uur op zwart ging na het verbod op de uitzending. Dat zie ik hier in het westen nog niet zo snel gebeuren.”

‘India’s Daughter’ is vanavond om 23.00 te zien op NPO 2. Hieronder is de documentaire al te bekijken