Spijtoptant Obama: ‘Ik had Guantanamo Bay liever meteen gesloten’

Afgelopen woensdag sprak president Obama op een congres in Cleveland over het belang van de middenklasse. En daar deed hij een nogal opmerkelijke uitspraak over een gevoelig politiek dossier: de terroristengevangenis Guantanamo Bay.

Obama gaf toe spijt te hebben van het besluit om, na zijn officiële aanstelling als president in 2009, Guantanamo Bay niet direct sluiten, maar geleidelijk aan. Sterker nog: de president stelde dat als hij het opnieuw zou kunnen doen, hij de gevangenis ‘op de eerste dag al’ had gesloten.

In 2008 was het een van Obama’s beloftes aan zijn stemmers: de gevangenis zou dichtgaan. Hoewel het er vorig jaar op leek dat de sluiting een stapje dichterbij was, is de grote wens (of eigenlijk: belofte) van de president nog niet in vervulling gegaan. In zijn toespraak woensdag legde hij uit waarom dat is. Volgens de president had hij er in het begin van zijn eerste termijn alle vertrouwen in dat Guantanamo Bay dicht zou gaan omdat ook zijn Republikeinse tegenstander John McCain ervoor pleitte.

Dat bleek in de praktijk anders, en in januari van dit jaar zaten er volgens de laatste berichten nog 122 gevangenen vast op Guantanamo. Dat gegeven maakt deze spijtbetuiging ook opmerkelijk. Zelfs al had Obama zich voorgenomen het gevangenkamp voor terroristen op de eerste dag te sluiten, dan was het nog maar de vraag geweest hoe hij had dat voor elkaar had gekregen. In 2008 stelden enkelen al de vraag: hoe gaat Obama dit doen zonder advies te vragen bij de advocaten van het Pentagon. Bovendien was de gemiddelde Amerikaan geen voorstander van het verplaatsen van terreurverdachten van een eiland ver weg, naar het Amerikaanse vasteland.

De vraag is wat de president precies wilde bereiken met deze woorden. Voorlopig zit de sluiting van de gevangenis er – ondanks de flinke daling in het aantal gevangenen, zoals waar te nemen in deze infographic – niet in. Spijt of niet. Het lijken vooralsnog lege woorden van een president die zijn eigen belofte niet waar kon maken.