Dus toch: Facebook houdt ons overál op internet in de gaten

Het kan vast niet lang meer duren voordat het boetes vanuit heel Europa regent bij Facebook, nu uit een Belgisch wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het Amerikaanse bedrijf (met een vestiging in Nederland) al zijn gebruikers en zelfs een groot aantal niet-gebruikers op grote schaal bespioneert, wat aantoonbaar in flagrante strijd is met privacy-wetgeving in de meeste Europese landen.

Het onderzoek is uitgevoerd door de universiteiten in Leuven en die in Brussel, en bevestigt weer eens wat we al vermoedden: wie een account heeft op Facebook wordt bij al zijn activiteiten op het internet gevolgd, ook al ben je niet ingelogd. Dat doet Facebook door ‘cookies’ te plaatsen op de computers, smartphones en tablets van bezoekers, zonder hier expliciet toestemming voor te vragen – hetgeen wel zou moeten volgens de Europese wet.

Maar het rapport – opgesteld op verzoek van Belgische en ook Nederlandse privacybeschermers – toont aan dat Facebook nog een stapje verder gaat. Er zijn inmiddels ongeveer 13 miljoen websites wereldwijd voorzien van het Facebook-logo en wie als niet-gebruiker zo’n pagina bezoekt is ook aan de beurt. Alles wordt in de gaten gehouden. Met andere woorden: het lijkt erop dat het de min of meer geheime ambitie van Facebook is om zo’n beetje alle internetverkeer te registeren, met als mogelijk doel nog meer en beter gerichte advertenties te kunnen verkopen. Wie geïnteresseerd is in de technische details van het onderzoek kan het hier in pdf lezen.

En wie denkt beschermd te zijn tegen de almacht van Facebook door simpelweg het Facebook-account op te zeggen, kan blijven dromen. Facebook probeert alles te registreren, ook buiten de eigen pagina’s. En als je als Europeaan zo handig bent om de voorwaarden aan te passen – een ingewikkeld proces – dan helpt ook dat niet. Bovendien: voor velen speelt op Facebook (in Nederland zijn er zowat 10 miljoen gebruikers) het sociale gedeelte van het dagelijkse leven af. Dat wil je uiteraard niet missen en dat is ook de reden dat bijna alle gebruikers akkoord zijn gegaan met de verscherpte gebruikersvoorwaarden op 30 januari van dit jaar.

Naar die gebruikersvoorwaarden doet ons eigen College Bescherming Persoonsgegevens al enkele maanden onderzoek, zo staat te lezen op de website van het CBP. Wij nemen aan dat met de verschijning van dit rapport een eind kan komen aan de tijd van onderzoek, en dat er harde maatregelen worden getroffen. Het liefst in Europees verband.

Geert Poorthuis is boekhandelaar en schrijft regelmatig voor HP/De Tijd over recente ontwikkelingen op cultureel en technologisch gebied.