Russische expansiedrang: hoe Polen grensbewaking aanscherpt

In Polen wordt de grensbeveiliging opgeschroefd langs de Russische enclave Kaliningrad middels een serie wachttorens, als we berichten van de lokale pers aldaar van eerder deze week mogen geloven. Het bouwproject bestaat naar verluidt uit 50 meter hoge constructies die langs de 200 kilometer lange grens komen te staan, zijn voorzien van bewakingsapparatuur die in contact staan met het grensbewakingsdistrict Warminski-Mazurski.

Het project volgt op het nieuws dat Rusland onlangs met kernkoppen uit te rusten Iskander-raketten heeft gestationeerd in Kaliningrad. Al sinds 2012 worden ballistische korteafstandsraketten geplaatst in Kaliningrad, een grote zorg van de Polen. Een zorg die niet veel minder zal worden nu daar afgelopen maart de state-of-the-art Iskander-raketten bij gekomen. Deze raketten zijn in staat om binnen enkele minuten Warschau in de as te leggen.

NAVO-luchtruim
Eerder al, in 2014, benoemde Moskou Kaliningrad een belangrijk punt in de nieuwe militaire doctrine. Daar dragen de diverse raketten aan bij, maar dat is nog lang niet alles. De Russische Baltische vloot ligt ook bij Kaliningrad voor anker en de regio telt twee militaire vliegvelden. (De vliegbases Chernyakhovsk en Donskoye.) Sinds het begin van de Oekraïne-crisis heeft Moskou beide vliegbases al gebruikt voor een reeks aan provocerende schendingen van het NAVO-luchtruim. Russische spionagevliegtuigen, gevechtsvliegers en bommenwerpers hebben de NAVO-grenzen vanuit Kaliningrad overschreden met de bedoeling de Baltische luchtverdediging van de NAVO te testen op paraatheid. Eerder al voerde Moskou verschillende militaire oefeningen uit aan de Baltische en Poolse grens.

Invasie
In Polen leidt dit alles tot een almaar groeiende bezorgdheid over de mogelijk dat Rusland Oost-Europa destabiliseert, zoals de Krim en het oosten van Oekraïne, vorig jaar. En ook uit Litouwen klinken bezorgde geluiden. Het goederentransport naar Kaliningrad gaat grotendeels door de Baltische staat en de Litouwse oud-premier Andrius Kubilius gaf vorige maand in een interview met Newsweek al te kennen dat “het transitverkeer naar Kaliningrad kan worden stopgezet als de Oekraïne-crisis verder zou escaleren in Oost-Europa. Alleen al de mogelijkheid dat de bevoorrading van Kaliningrad in gevaar zou kunnen komen, biedt Moskou een goed excuus voor een invasie,” zegt Kubilius.

De NAVO heeft op alle ontwikkelingen gereageerd door – net als Rusland – een groot aantal militaire oefeningen te doen, waar ook Polen en de Baltische staten bij betrokken zijn. Polen heeft daarnaast besloten duizenden reservisten te mobiliseren, de defensie-uitgaven te vergroten en de grensbewaking te verscherpen.

De kosten van het wachttorenprojecten worden geschat op 3.500.000 euro. Circa 75 procent van de kosten worden evenwel gefinancierd vanuit het Buitengrenzenfonds, een instrument van de Europese Commissie dat bedoeld is om de grenzen van het Schengengebied – Polen trad in 2007 toe – te beveiligen.