Onderzoek: steeds meer mensen overlijden aan verkeerslawaai

Geluidsoverlast is voor velen een grote ergernis. Verkeerslawaai is daarvan een belangrijk onderdeel. Maar nu blijkt dat steeds meer mensen letterlijk ziek worden van verkeerslawaai, zo blijkt uit een onderzoek van kenniscentrum CROW. Volgens dat onderzoek ondervinden naar schatting 600.000 tot 800.000 Nederlanders ernstige hinder van verkeerslawaai. Voor zo’n 300.000 tot 400.000 volwassenen zorgt dat lawaai ook nog eens voor slaapproblemen.

Vrachtwagens die over hobbelende stenen voorbij ronken, lawaaierige auto’s en knetterende bromfietsen – ze hebben een grote invloed op de volksgezondheid. Het aantal mensen dat letterlijk ziek wordt van verkeerslawaai, neemt volgens het onderzoek hand over hand toe. Al die herrie heeft zelfs tot gevolg dat mensen er aan kunnen overlijden als ze er langdurig aan worden blootgesteld. Hoe kan dat? En wat kunnen we er aan doen? HP/De Tijd sprak met Jurgen de Haan, projectmanager bij CROW.

Steeds meer mensen worden ziek door verkeerslawaai. Waarom is dat lawaai ziekmakend?
“Verkeerslawaai heeft direct invloed op het welzijn van mensen. Blootstelling aan lawaai beïnvloedt namelijk iemands gedachten, gevoelens en/of activiteiten. Het maakt mensen agressief, mensen ontwikkelen gevoelens van afkeer, onbehagen en onvoldaanheid. Ze ergeren zich enorm aan het geluid en raken gestrest. Dat kan weer leiden tot hart- en vaatziekten, en dat kan dan weer leiden tot hartinfarcten. Daarnaast hebben veel mensen ernstige slaapproblemen door lawaai van wegverkeer en een slechte nachtrust is ook niet bevorderlijk voor de gezondheid.”

U zegt in uw onderzoek dat de gevolgen soms zelfs dodelijk kunnen zijn.
“Klopt. Dat komt dus doordat de stress van het lawaai een verhoogde kans geeft tot hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten. Per jaar worden dan ook zo’n 84 hartinfarcten, met dodelijke afloop, in verband gebracht met blootstelling aan verkeerslawaai.”

Wanneer is er sprake van verkeerslawaai?
“In ons onderzoek houden we de grens van zestig decibel aan, maar uiteindelijk verschilt het toch een beetje per persoon. Ik kan er zelf heel slecht tegen, misschien ook vanwege mijn werk, maar mijn partner heeft er bijvoorbeeld minder moeite mee. Maar ik denk ook dat veel mensen er last van hebben zonder dat ze het door hebben; dat ze er zo aan gewend zijn dat het niet meer opvalt of dat ze het maar accepteren, maar dat neemt niet weg dat het toch ergens effect op je heeft.”

Het lawaai neemt vooral toe in landelijke gebieden, zegt u. Ik had het toch meer in steden verwacht?
“Dat verbaasde ons ook. Rust in de landelijke gebieden wordt steeds meer verstoord omdat het er simpelweg drukker wordt. Dat is wel een grote kentering. In de steden wordt het lawaai minder, daarbuiten neemt het toe. Bij steden worden veel maatregelen getroffen, moet er langzamer gereden worden, staan er veel geluidsschermen langs de wegen. Dan wordt het minder. De hoeveelheid verkeer buiten de stad neemt behoorlijk toe.”

U verwacht ook dat in 2020 de schade door verkeerslawaai net zo groot is als de schade door verkeersongelukken. Dat is een stevige conclusie?
“Het aantal mensen dat door een infarct van verkeerslawaai overlijdt neemt toe. Maar het aantal verkeersslachtoffers, door bijvoorbeeld ongelukken, neemt gelukkig weer af. Dus die twee lopen wat op elkaar in.”

Wat kan er aan dit probleem gedaan worden?
“Er worden al steeds meer maatregelen genomen om de overlast tegen te gaan, maar het blijft wel lastig. Het zou enorm helpen als minder mensen auto gaan rijden, maar dat zit er denk ik niet in. Ook zouden er nog veel meer geluidsschermen kunnen komen, moet er meer stil wegdek komen, waardoor het geluidsniveau al afneemt en zouden we nu toch echt allemaal stille banden op de auto moeten nemen. Maar ook woningen moeten goed geïsoleerd worden. Er zijn inmiddels bij gemeenten ruim 445.000 woningen aangemeld die in een gebied staan met veel verkeerslawaai. Bij eenderde van die woningen zijn inmiddels maatregelen getroffen zoals een stiller wegdek, geluidsschermen of gevelisolatie. Dat helpt al enorm.”

Gaat een elektrische auto nog helpen?
“Ik denk het niet. Het is op zich heel goed dat ze er zijn en voor de steden zal het wel schelen, maar net zoals bij gewone auto’s beginnen ze lawaai te maken wanneer ze zestig kilometer per uur of harder rijden. Dus dan schiet je er toch niet veel mee op.”