Zijn kranten nog opgewassen tegen Facebook?

Met Google News ging Google al de concurrentie aan met kranten en tijdschriften op het internet, en ook Facebook mengt zich nu in de strijd. Vanaf donderdag zijn op Facebook ‘instant articles’ te lezen: nieuwsberichten die zijn aangeleverd door kranten en tijdschriften, maar waarin niet meer wordt doorverwezen naar de site van het medium zelf. De artikelen zijn geheel op Facebook te lezen. Enerzijds goed voor de zichtbaarheid van kranten en tijdschriften op het internet, anderzijds een slimme zet van Facebook om de gebruikers binnenboord te houden.

Gebruikers konden op Facebook al veel langer links, tips en verwijzingen naar interessante nieuwsartikelen plaatsen, maar in veel gevallen duurde het wel tot acht seconden totdat de pagina van het artikel geladen was. En dat is anno 2015 lang. Op Facebook zijn de artikelen tot wel tien keer sneller geladen, zegt het Amerikaanse bedrijf. Bij de eerste lancering van de instant articles zijn nieuwsorganisaties als de BBC, Bild, Der Spiegel, Times en NBC betrokken.

In tegenstelling tot Google, dat voor het verspreiden van nieuws in principe niets betaalt aan de uitgevers, biedt Facebook de leveranciers van het nieuws wel een verdienmodel waarnaar al sinds het begin van het internet vergeefs wordt gezocht. Dat model berust op de advertenties die Facebook of de uitgever zelf kan verkopen. Voor Facebook zijn de instant articles natuurlijk een eenvoudige manier om nog meer ‘eigen’ content te genereren.

Het is al meer dan twintig jaar een lastige vraag in de traditionele papieren journalistiek: publiceren we onze artikelen online, waar geen droog brood te verdienen valt? Internetgiganten Google en Facebook lukt het heel goed, met ‘gestolen’ stukken van al die kranten en tijdschriften. Ook de Nederlandse krantenuitgevers lijken er straks niet meer omheen te kunnen. Deze week bleek nog dat de papieren oplages van dagbladen sneller dalen dan ooit.

Er worden nog slechts 1,4 miljoen dagbladen in Nederland bezorgd, terwijl bijna 10 miljoen Nederlanders gebruiker zijn van Facebook. Willen de kranten niet roemloos verdwijnen in het moeras der vergetelheid dan zullen zij nieuwe manieren moeten bedenken om contact met de lezer te houden. ‘If you can’t beat them, join them’, is kennelijk het motto. Dat bleek vorig jaar al in Duitsland en Spanje waar enkele kranten weigerden nog langer mee te werken aan het roofgedrag van Google News: de bezoekerscijfers op de kranten daalden zo dramatisch dat die uitgevers zich gedwongen zagen zich aan Google ‘over te geven’. Zo’n scenario dreigt nu Facebook zich met de zaak gaat bemoeien. Als het blijkt dat de berichten van de kranten daar veel beter worden gelezen dan die op de eigen site hebben de uitgevers zich met huid en haar laten opvreten.