Vijf vragen over het ‘teruggekeerde’ dodelijke MERS-virus

Sinds vorige week is het Middle East Respiratory Syndrome-coronavirus (MERS) weer volop in de aandacht. Het dodelijke longvirus dook in september 2012 op in het Midden-Oosten, verdween vervolgens wat naar de achtergrond, maar sinds mei dit jaar heeft MERS – volgens recente cijfers uit Zuid-Korea – twintig dodelijke slachtoffers geëist.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft inmiddels aangekondigd dat alle landen rekening moeten houden met een mogelijk uitbraak en voorzieningen moeten treffen. Een wereldwijd gezondheidsalarm kwam er nog niet. Terecht? Viroloog Bart Haagmans van het Erasmus MC legt uit hoe het zit, en vooral, of we bang moeten zijn.

Het MERS-virus dook in mei plots op in Zuid-Korea. Hoe kan dat?
“Het is eigenlijk nooit weggeweest. We hebben de eerste MERS-gevallen al in 2012 gezien. Het is nu onder meer in Duitsland en in Zuid-Korea aangetroffen.”

MERS is vermoedelijk overgedragen van dromedaris op mens. In het Midden-Oosten overleden vorig jaar circa 250 mensen aan het virus. Hoe is het virus in Duitsland terechtgekomen? 
“Het virus is ook van mens op mens overdraagbaar, maar dat gaat niet heel efficiënt. Alleen in ziekenhuissetting gaat het mogelijk makkelijker, zoals in Zuid-Korea bij de huidige uitbraak het geval is.”

Wat is er dan in Zuid-Korea gebeurd?
“Dat is nog de grote vraag. De Koreaan die het in Saoedi-Arabië als eerste heeft opgelopen, heeft in ieder geval heel veel mensen geïnfecteerd. Wij noemen dat ook wel een ‘super spreader event’. Waarschijnlijk is de hygiëne in lokale ziekenhuizen toch niet zo goed gebleken.”

Is er reden voor paniek in Nederland?
“Slechte hygiëne in ziekenhuizen hebben we niet in Europa. Zuid-Korea was er blijkbaar niet goed op voorbereid. Bij de gevallen in Europa gaat het uitsluitend om mensen die het virus in het Midden-Oosten hebben opgepikt. Dat zou in een ziekenhuisomgeving gebeurd kunnen zijn, maar dat is niet altijd helemaal duidelijk.”

Het vliegtuig delen met iemand die is geïnfecteerd met het MERS-virus is dus niet gevaarlijk?
“Er zijn eigenlijk in totaal relatief weinig mensen geïnfecteerd, en in een vliegtuig – voor zover we weten – al helemaal niet. Voornamelijk directe familieleden van geïnfecteerde mensen, mede-patiënten en ziekenhuismedewerkers zijn besmet geraakt. We hoeven daarom niet bang te zijn en als we alert zijn, dan is er niet zo heel veel aan de hand. Als de behandelend arts maar alert genoeg is als de patiënt recent is afgereisd naar het Midden-Oosten.”