Opmerkelijk: ijsberen verorberen dolfijnen door klimaatverandering

Wetenschappers hebben onlangs in de buurt van het Noorse Svalbard voor het eerst gedocumenteerd hoe een ijsbeer zich voedt met twee dode witsnuitdolfijnen. Dat is opmerkelijk, omdat dieren nog niet eerder zo vroeg in het jaar in deze wateren gesignaleerd zijn. Opwarming van de aarde zou hieraan ten grondslag ligen.

Hoewel dolfijnen gedurende de late zomermaanden – als het ijs gesmolten is – met enige regelmaat worden gezien in het Noorse Arctische gebied, zijn ze nog nooit waargenomen gedurende de winter of het voorjaar. Het water is dan meestel nog bedekt met ijsschotsen. Maar de vrijwel ijsvrije winters van de afgelopen twee jaar hebben het ijs flink teruggedrongen. Mogelijk is een groep dolfijnen aangetrokken door de erg warme wateren rond Svalbard en vervolgens vast komen te zitten doordat een forse noordwind ijs in een fjord heeft geblazen.

Het Noorse Poolinstituut ontdekte de dolfijn-etende ijsbeer al in april 2014 , maar de bevindingen werden pas deze maand gepubliceerd. Ze zagen een magere, oude mannelijke beer die een dolfijn verslindt, terwijl een tweede dolfijn onder een laag sneeuw bedekt lag, iets dat de wetenschappers nog niet eerder hadden gezien. ”Waarschijnlijk is het een poging van de beer om het kadaver te verstoppen voor andere beren, vossen of vogels. Misschien wilde hij hem een paar dagen later kunnen eten, zodra de eerste was verteerd”, zegt wetenschapper Jon Aars van het Poolinstituut.

Na het eerste incident in 2014 zijn nog eens vijf gevallen van gestrande of gevangen en vervolgens door beren opgegeten dolfijnen gemeld.

Aars denkt dat de beer zijn prooien doodde door in een hinderlaag te liggen bij een gat in het ijs waar de dolfijnen lucht komen happen. ”Met dezelfde techniek jaagt de ijsbeer ook op zeehonden, maar omdat het een opportunistisch roofdier is dat bovenaan de voedselketen staat en zich niet druk maakt over wat er op zijn menu staat, vangt en verorbert hij bij kans ook wel eens kleine walvissen”, weet Aars.

De ijsbeer heeft het door de klimaatverandering en het snel smeltende ijs niet makkelijk. In april nog bleek uit Amerikaans onderzoek dat de ijsberen zich niet zullen kunnen aanpassen aan een leven op land als het noordpoolijs verdwijnt. Bovendien blijkt dat de dieren in toenemende mate lijden onder de vervuiling van hun habitat met plastic en chemicaliën. Dolfijnen als prooidier is daarmee de zoveelste aanpassing die beren meemaken, na hybridisatie van ijsberen met grizzlies en het brozer worden van penisbotten door verontreinigende stoffen. Deze laatste verandering biedt tenminste uitzicht op een makkelijke maaltijd. In ieder geval totdat het ijs zo ver gesmolten is, dat jagen helemaal onmogelijk wordt.