De Tweede Kamer zou Dijsselbloem gewoon naar huis moeten sturen

Het is niet de eerste keer dat ik op deze plek schrijf over de in mijn ogen twijfelachtige kwaliteiten van Jeroen Dijsselbloem. Iemand in mijn naaste omgeving vergeleek ‘m onlangs met Ad Melkert. Het dedain waarmee Dijsselbloem de Griekse onderhandelaars behandelt doet denken aan de historische clash van Melkert met Pim Fortuyn.

Ook wees ik op een belangrijke traditie in Nederland. We kunnen de verdiensten van een minister van Financiën pas na jaren op waarde schatten, als een historisch perspectief het functioneren in een ander licht zet. Die waarde valt steevast vies tegen. Denk aan Wim Kok. Denk aan Gerrit Zalm. Jan Kees de Jager.

Dat Dijsselbloem voorzitter van de Eurogroep mocht worden had er vooral mee te maken dat grootmachten binnen Europa het niet eens konden worden over de eigen en andermans kandidaten. De kans is groot dat daar volgende week, bij de verkiezing van de voorzitter van de Eurogroep voor de volgende periode, verandering in komt.

Met wat NRC deze week reconstrueerde als de gang van zaken bij de NS, zou de Tweede Kamer zo langzamerhand kunnen weten hoe de hazen in Dijsselbloem’s hoofd lopen: de man praat zich overal uit. En komt er mee weg.

Ik zet het even voor u op een rij.

Ex-topman van de NS, Timo Huges, heeft 75 procent van zijn bonus ontvangen. Het gaat mij er niet om of hij die verdiende, een topman die wordt weggestuurd heeft het altijd gedaan, iemand moet bloeden.

Al in februari van dit jaar boog de Raad van Commissarissen van de NS zich erover en kende hem die 75 procent toe. Daarna werd het ministerie van Financiën – voor 100 procent aandeelhouder van de NS – om toestemming gevraagd, die toestemming werd gegeven. Een volstrekt normale gang van zaken: het boekjaar is voorbij, er is sprake van variabele beloningen dus moeten die aan de hand van de criteria worden vastgesteld. Dat doen de commissarissen. En vervolgens leggen zij hun conclusie voor aan de aandeelhouder voor goedkeuring.

En nu laat de Tweede Kamer Dijsselbloem ontsnappen als hij stelt dat hij geen toestemming heeft gegeven, niks van de bonus wist – hoezo ABN Amro? – en dacht dat er nog verder over gesproken zou worden. In juni, toen weer eens de pleuris uitbrak bij de NS.

Hoe geloofwaardig kan dat zijn? Stelt u het zich eens voor. Uw naam is Timo Huges, u bent in dienst bij de NS. Het boekjaar 2014 is in februari 2015 toch echt achter de rug en dus is het normaal dat de Raad van Commissarissen de bonussen, niet alleen van Huges, over het verstreken boekjaar vaststelt. Dat is de taak van de RvC.

Dat er vervolgens even langs de aandeelhouder wordt gegaan voor een fiat, lijkt me een formeel vereiste.

En wie anders dan deze Huges zou vervolgens als algemeen directeur opdracht aan zijn mensen moeten geven om de bonussen uit te betalen? Waaronder dan, uiteraard, die van hemzelf. Commissarissen kunnen dat soort opdrachten helemaal niet geven. Een aandeelhouder ook niet, het is de taak van de algemeen directeur nadat iedereen die erover gaat heeft geoordeeld.

Zou u het, zijnde Huges, geaccepteerd hebben dat er kennelijk na juni nog over uw bonus van het voorgaande jaar wordt gesproken? Dat doet en hoeft geen enkele werknemer.

Dijsselbloem spreekt er schande van dat de bonus is uitgekeerd én dat Huges daar zelf opdracht voor gaf. Zou Dijsselbloem zelf opdracht voor de betaling hebben gegeven, dan is hij volgens lopende jurisprudentie niet alleen aandeelhouder maar ook feitelijk de leidinggevende. Daarmee is Dijsselbloem direct verantwoordelijk voor het Fyra-schandaal, de kwestie met de aanbesteding in Limburg en ga zo maar verder.

Dan zou hij dus met zichzelf een exit-gesprek gevoerd moeten hebben. Dat lijkt me onverenigbaar met zijn karakter.

Inmiddels is bekend dat de algemene vergadering van aandeelhouders van de NS binnenkort toch maar bijeen zal komen over het formele ontslag van Huges. Want ook daarover loog Dijsselbloem. Huges nam geen ontslag, zo veel staat vast. En als het in februari ging zoals NRC reconstrueerde, dan was de gang van zaken rond de bonus van Huges volstrekt normaal, en nu afgerond. Tweede leugen van Dijsselbloem.

Als Huges formeel wordt ontslagen, dan heeft hij recht op een ontslagvergoeding. Daarover kan Dijsselbloem deze week beginnen te liegen.