Het einde van het losse e-book is nabij. En dit is waarom

Opmerkelijk nieuws van het Centraal Boekhuis, gepubliceerd in de E-book Barometer. Het einde van het losse e-book lijkt namelijk in zicht. Het aantal ‘verkochte’ e-books steeg weliswaar in een jaar tijd met maar liefst 25 procent, maar die groei kwam bijna uitsluitend voort uit uitgeleende e-books van bibliotheken, en vooral de nieuwe abonnementsdiensten als Bliyoo (van Bruna) en Elly’s Choice.

Per kwartaal worden er in Nederland ongeveer 1,5 miljoen e-books ‘aangeschaft’. Ongeveer de helft daarvan zijn geleende e-book bij de bieb, en e-books verkregen uit abonnementen. Bij Bliyoo kan de klant bijvoorbeeld kiezen uit ongeveer 3100 titels voor een tientje per maand. Elly’s Choice is met 2,99 euro per maand aanzienlijk goedkoper maar daar krijgt de klant slechts 10 boeken. De concepten zijn losjes gebaseerd op de streamingdiensten Netflix (voor televisie) en Spotify (voor muziek).

Wat voor televisie, en voor een deel ook voor muziek geldt, is in het boekenlanschap nu ook te zien: versnippering. Waar in een fysieke boekwinkel doorgaans boeken van alle Nederlandse uitgevers verkrijgbaar zijn, geldt dat niet voor de abonnementsdiensten. Die moeten zich noodgedwongen beperken tot het fonds van enkele uitgevers. Zo zijn bijvoorbeeld de uitgeverijen WPG Lannoo en Meulenhoff niet vertegenwoordigd bij Bruna’s Bliyoo (natuurlijk wel fysiek, in de Brunawinkel). Zijn werken al even aan een eigen model. Voor de lezer is dat een nadeel: die moet straks zijn boeken op twee of misschien wel drie verschillende plekken halen. Of, tegen de trend in: individuele e-books aanschaffen.

Populair
Het aandeel van e-books op de boekenmarkt is nu voor het eerst in de geschiedenis boven de 5 procent gekomen. Het aantal beschikbare e-books nadert met 38.885 de 40.000. Opvallend: van alle verkochte e-books is ruim 80 procent literaire fictie, een genre dat zich blijkbaar uitstekend leent voor de smartphone of de e-reader. Bij papieren boeken is dat slecht 41 procent. Non-fictie is bij het e-book nauwelijks vertegenwoordigd. In de boekhandel is 17 procent van de verkochte boeken non-fictie; bij e-books 5 procent. Ook kinderboeken, op papier goed voor een kwart van de verkopen, doen het slecht op de e-bookmarkt: slechts goed voor 6 procent. Voorlezen doe je blijkbaar niet vanaf een apparaat.

Daarmee tekent zich een toekomstige markt voor het e-book af. Het zal, zoals in Angelsaksische landen al het geval is, de goedkope paperback vervangen. De paperback verschijnt vaak in herdruk, enkele jaren na de verschijning van de eerste druk. Uitgevers met een eigen abonnementsdienst hebben dan een nieuw kanaal om wat oudere boeken nieuw leven in te blazen. Want de bestsellers blijven zij voorlopig per stuk verkopen.