Verklaard: hoe u reageert op slaapgebrek

Een nachtje doorhalen – de een functioneert de volgende ochtend naar behoren, de ander verandert in een zombie. Lang was het onduidelijk wat dit verschil veroorzaakte, maar het lijkt er nu op dat wetenschappers aan de Australische Monash University het mysterie ontrafelt hebben.

Zoals bij heel veel slaap-kwesties, speelt het stofje melatonine een grote rol bij het functioneren na slaapgebrek. Of beter gezegd: het tijdstip van de aanmaak van melatonine. Wanneer de aanmaak op een relatief laat tijdstip plaatsvindt, zal de persoon in kwestie zich ’s ochtends beroerder voelen dan wanneer dit op al eerder gebeurde.

Verder lijkt het gebruik van smartphones en laptops op zijn zachtst gezegd geen opsteker zijn voor de melatonine-aanmaak. De productie van het stofje wordt zelfs afgeremd. Melatonineproductie in het brein stopt zodra het licht wordt, en het kunstmatige licht van de beeldschermen zorgt ervoor dat de aangemaakte melatonine weer wordt afgebroken. Met andere woorden: ons brein wordt voor de gek gehouden.

Gebrek aan slaap beïnvloedt ons hele functioneren en is gevaarlijker dan het op het eerste gezicht lijkt. Na een nachtje doorhalen is er een verhoogde kans op verkeersongevallen. Iemand die slecht geslapen heeft is prikkelbaar en impulsiever, en ook de kans op een hartinfarct neemt significant toe na slechte nachtrust.

Langer dan een nacht niet slapen resulteert vaak in hallucinaties, die naarmate de vermoeidheid toeneemt heftiger worden, en uiteindelijk kan een gebrek aan slaap zelfs dodelijk zijn. Maar zo’n vaart zal het normaal gesproken niet lopen: slaapgebrek is doorgaans pas een directe doodsoorzaak na dagen tot wekenlang helemaal niet slapen.