Selfienemende en vechtende vluchtelingen op Kos bewijzen zichzelf geen goede dienst

Het is hard maar waar: de foto’s die opduiken van Syrische vluchtelingen die een selfie nemen zodra ze de oversteek hebben gemaakt van Turkije naar een van de Griekse eilandjes, helpen de zaak van de vluchtelingen niet.

Een fotograaf van persbureau Reuters wist ze op de foto te krijgen; jonge, gezond ogende mannen die met een selfiestick in de hand en een grote grijns op het gezicht net aankomen op het Griekse eiland Kos. Nee, dit zijn geen feestgangers die net uit het vliegtuig zijn gestapt om eens een weekje flink door te halen en de thuisblijvers graag via de app een foto wilden sturen, maar Syrische vluchtelingen die op de vlucht zijn geslagen voor de gruwelijke burgeroorlog in Syrië.

Wie nu denkt dat één zo’n foto niet mag bepalen hoe wij denken over de vluchtelingenkwestie; er bestaan meer van dit soort foto’s. PVV-leider Geert Wilders twitterde er eind vorige week nog een, van een moslima op Kos die met haar grote smartphone een selfie neemt na de grote oversteek, waarschijnlijk vanuit het Syrische buurland Turkije, dat niet ver weg is van het Griekse eiland. “Eerst een selfie onderweg naar levenslange all-inclusive vakantie in Nederland.” De cijfers liegen er niet om: vorige maand kwamen er op de Griekse eilanden meer dan 50.000 migranten aan, meer dan in heel 2014.

En dan zijn er nog de berichten van de rellen op Kos, waar vechtpartijen ontstaan tussen de grote groepen vluchtelingen. Ze willen papieren hebben, zodat ze verder kunnen reizen naar andere Europese landen, waar ze kunnen gaan werken, of waarschijnlijker, een uitkering kunnen aanvragen. Volgens de burgemeester van het eiland dreigt het uit de hand te lopen als er niet snel wat gebeurt om in ieder geval de orde te herstellen. “Het gevaar op bloedvergieten is reëel,” aldus de burgemeester.

Met zulke foto’s en verhalen is het niet meer dan logisch dat de scepsis en weerstand groeit tegen de aanzwellende vluchtelingenstroom. Ze doen het niet expres, de selfienemende en vechtende vluchtelingen, maar ze bewijzen zichzelf geen goede dienst. Dat is geen verwijt, slechts een constatering. Niemand wil dat vluchtelingen verdrinken, niemand wil dat de burgeroorlog in Syrië nog meer slachtoffers eist, maar er is geen simpele oplossing voor deze kwestie waar we nog maanden, zo niet jaren mee worden geconfronteerd.

Zoals Martin Sommer het in zijn Volkskrant-column van afgelopen zaterdag formuleerde: immigratie is een brandende politieke kwestie, want “niet alleen rechten, ook belangen zijn in het geding, en het besef dat de burgers van de landen die migranten moeten opnemen, ook een vinger in de pap horen te hebben”. Sommigen denken dat we de vluchtelingen met open armen moeten ontvangen en gewoon moeten verspreiden over de Europese landen, en dan komt het vanzelf wel goed. Maar dat is een slecht idee. Nogmaals, Sommer: “(…) om met H.J. Schoo te spreken: het is raar om als het niet lukt het raam dicht te krijgen, dan maar de deur wagenwijd open te zetten.”