International Crisis Group: ‘Venezuela staat aan de rand van de afgrond’

Niet alleen de snelle toename van politieke problemen in Zuid-Amerika geeft te denken. Volgens de International Crisis Group (ICG) zijn er in het Zuid-Amerikaanse Venezuela ontwikkelingen waar te nemen die wijzen op een dreigende sociale crisis. ICG baseert haar voorspelling op signalen als inkomensdalingen, voedseltekorten en tekortschietende gezondheidszorg. ”Als er niet snel wordt ingegrepen zal de impact op de binnenlandse politiek en de samenleving van Venezuela, en bij uitbreiding ook in diens buurlanden, groot zijn”, aldus de Crisis Group.

Volgens de groep ligt de oorzaak van de dreigende sociale crisis bij de versneld dieper wordende politieke crisis. “De ineenstorting van een beginnende dialoog tussen regering en oppositie, vorig jaar, luidde een periode in van groeiende politieke instabiliteit”, zegt de denktank. ICG betoogt verder dat de productie van basisgoederen en diensten in Venezuela sindsdien ondermijnd wordt door inefficiënt beleid en corruptie. De groep vreest dat het huidige sociaal-politieke klimaat zal leiden tot geweldsuitbarstingen bij de komende verkiezingen in december van dit jaar.

Een tijd lang ging het helemaal niet zo slecht met het Zuid-Amerikaanse land. Door olie-inkomsten – Venezuela is wereldwijd de twaalfde olieproducent – en het herverdelingsbeleid onder Hugo Chávez daalde de armoede in het land aanzienlijk. En tegen die achtergrond beschikt het land over potentieel om snel een uitweg uit de crisis te vinden. Tegen het einde van 2014 kwam de economie van Venezuela echter onder druk te staan. Dalende olieprijzen leidden tot een krimp van het bruto binnenlands product met 4 procent en een inflatie die omhoogschoot tot 62 procent.

Nu vrezen sommige economen een plotse ineenstorting van het voedselaanbod. Volgens voedingsspecialisten staat het land weliswaar niet aan de rand van een hongersnood, maar ze waarschuwen wel voor chronische ondervoeding in Venezuela. Daar komt bij dat de volksgezondheid in het land ook niet in een al te beste staat verkeerd. In geval van een dreigende humanitaire crisis kunnen mensen met ziektes zoals kanker, cardiovasculaire aandoeningen of hiv en aids zonder medicatie komen te zitten. Een periode van meerdere maanden is daarbij volgens ICG niet uitgesloten en ook ziekenhuizen en private klinieken zullen snel door hun voorraden heen zijn.

Maar ook in algemene zin is er vanuit de denktank grote ongerustheid over de mogelijkheid dat de gezondheidszorg instort. “Dat zou leiden tot een niet te stoppen verspreiding van besmettelijke ziektes, die duizenden sterfgevallen tot gevolg zullen hebben”, aldus de groep. Volgens ICG is de enige oplossing “dat er snel een einde gemaakt wordt aan de politieke impasse waarin de regering en de oppositie zich sinds 2014 bevinden”.