Het ongelooflijk grote bord voor het hoofd van Liesbeth Spies

In 2013 werd de door minister Liesbeth Spies (Binnenlandse Zaken, 2011-2012) ingevoerde Wet normering topinkomens (WNT) van kracht. Daarin wordt de salariëring van bestuurders van (semi)publieke organisaties aan banden gelegd. In eerste instantie mocht een topbestuurder volgens de WNT 130 procent van een ministerssalaris verdienen, inmiddels is dat nog 100 procent (178.000 euro).

In september 2012 veroordeelde Spies op een congres toezichthouders van woningcorporaties de ‘te hoge beloningen voor bestuurders’ en ‘de nodige bestuurlijke- en integriteitskwesties’. “Die (WNT – red.) moet voor elkaar krijgen wat via zelfregulering jammer genoeg niet goed is gelukt. (–) U zult scherper, kritischer, onafhankelijker en verantwoordelijker te werk moeten gaan. Ik – of mijn opvolger – zal u daarbij op de voet en waar nodig hinderlijk volgen.”

Vandaag reconstrueert het Algemeen Dagblad fraai wat er zich bij de semipublieke netbeheerder Alliander heeft afgespeeld met de salariëring, nadat is gebleken dat topmannen Peter Molengraaf en Mark van Lieshout in 2014 respectievelijk 412.000 en 403.000 euro verdienden.

Waar de collega-netbeheerders van Enexis (samen beheren zij het totale netwerk) de salarissen na protest terugbracht, verzon Alliander namelijk een list. In het jaarverslag wordt die als volgt (niet) omschreven: “Het vergde veel inspanningen om een goede balans te vinden tussen wat extern gewenst wordt en wat nodig is voor de kwaliteit van het bestuur van het bedrijf.”

Die ‘balans’ blijkt een maas in de wet. Alliander is het moederbedrijf van Liander en Endinet en stelt dat het moederbedrijf niet onder de WNT valt, omdat de wettekst spreekt over ‘netbeheerders’ (dat zijn Liander en Endinet) en Alliander is een ‘netwerkbedrijf’. Binnenlandse Zaken bevestigt aan het AD dat het juridisch gezien klopt. Saillant detail: het bedrijf krijgt er in 2014 een extra lid van de raad van bestuur bij. Molengraaf, die verantwoordelijk is voor Liander wordt opgevolgd, maar hij blijft wel topman van Alliander. Hoewel de raad van bestuur met 50 procent wordt uitgebreid is volgens het AD niet bekend of Molengraaf er nieuwe taken bij krijgt. Door deze move valt hij echter niet meer onder de WNT, het nieuwe derde lid van de raad van bestuur verdient overigens wel netjes een salaris dat binnen de WNT valt – nog niet de helft van haar collega-bestuurders dus (!).

Waarom vindt Alliander een ministerssalaris te weinig? De summiere verklaring luidt: ‘Innovatie op hoog niveau is noodzakelijk om de revolutionaire ontwikkelingen te kunnen faciliteren. De WNT-grens vormt een grote belemmering bij het aantrekken en behouden van professionals.’

Maar nu komt het: wie was er tot haar benoeming als burgemeester van Alphen aan den Rijn in februari 2015 toezichthouder én lid van de beloningscommissie van Alliander? Precies, Liesbeth Spies.