De wapenfeiten van Zomergast Annejet van der Zijl

De vijfde Zomergast van dit jaar is Annejet van der Zijl. Van der Zijl werd bekend als biografe van onder meer Annie M.G. Schmidt, prins Bernhard en Gerard Heineken, maar haar carrière begon ze als journalist voor de Haagse Post en fusieblad HP/De Tijd.

Annejet van der Zijl (1962, Leeuwarden) kwam in 1989 bij weekblad Haagse Post werken. Ze schreef voornamelijk misdaadreconstructies. Vriendin en oud-vormgeefster Sefanja Nods van ons maandblad vertelt over Van der Zijl aan de VPRO: “Ik kwam begin jaren negentig bij HP/De Tijd als vormgeefster te werken, Annejet werkte daar toen al. Ze maakte mooie moordreconstructies met veel tierelantijntjes: bonnetjes die een rol speelden in het verhaal en foto’s van het mes waarmee is gestoken. Ze was toen al heel zorgvuldig en wist altijd van alles los te krijgen wat het verhaal mooi illustreerde. Het was altijd een genot om haar verhalen op te maken. ”

Heineken
Later in de jaren negentig stortte Van der Zijl zich meer op andere onderwerpen. Literaire verhalen, en personen. In december 1993 schreef ze een portret over bierbrouwer Freddy Heineken, The art of being Freddy. ‘Freddy ‘never a dull moment’ Heineken. Charmant is het woord, maar er zit ook een andere, gevoeliger kant aan. “Een lelijke vent als ik moet toch wát,” zegt hij, terwijl hij zijn gezicht in de meest ontwapenende clownsgrijns trekt. “Als ik nou lang en knap geboren was, dan was ik natuurlijk nóóit zo leuk geworden.”’

‘Om er meteen – want Freddy is niet zo van analyse van zijn psyche – een goedgemutst verhaal aan vast te knopen over schoenen met van binnen opgehoogde hakken, die hij ooit had aangeschaft om tijdens het dansen niet de hele tijd z’n neus in de oksel van zo’n mevrouw te hoeven hebben. De schoenen zaten lousy en belandden al snel in de prullenbak. Freddy is op zijn eigen manier immers groot genoeg.’

In 2014 verscheen van Van der Zijl Gerard Heineken – de man, de stad en het bier, een biografie van Heinekens grootvader.

Schrijversbestaan
Eind jaren negentig werd Van der Zijl coördinator Stijl, een designkatern binnen HP. Sefanja Nods herinnert zich: “Later gingen we samen een stijlrubriek verzorgen van tien pagina’s. We bedachten onderwerpen die we uitzetten bij freelancers. Annejet leidde het team, ik deed de opmaak. Toen werkten we zo nauw samen, dat het echt een vriendschap werd. Op de redactie werd in die tijd uitermate goed gefeest. Op Annejet na, die ging altijd heel onopvallend weg. Ik deed er meer aan mee dan zij. Annejet had altijd wel een afspraak of iets te doen, ze bewandelt een eigen weg. Ze is geconcentreerd op werk, is geobsedeerd door haar onderwerpen.”

Tijdens haar journalistieke loopbaan schrijft Van der Zijl Jagtlust, over de geschiedenis van het gelijknamige Gooise landgoed dat gedurende de jaren vijftig en zestig uitgroeide tot een artistieke vrijplaats, met bewoners als Remco Campert, Gerard Reve, Cees Nooteboom en Hugo Brandt Corstius. Een jaar later neemt zij ontslag bij HP/De Tijd om een schrijversbestaan na te jagen.

Met succes. Van der Zijl schreef onder meer de bestsellers Anna. Het leven van Annie M.G. Schmidt en Bernhard. Een verborgen geschiedenis, en het populaire Sonny Boy, waarvan in Nederland ruim 750.000 exemplaren werden verkocht.

‘Zomergasten’, zondag 23 augustus, 20.15 op NPO 2