Europa verklaart Rusland de informatie-oorlog

De Europese Unie laat via het departement van Buitenlandse Zaken weten een speciale task-force in het leven te roepen tegen ‘bevooroordeelde Russische media uitingen’.De task force moet proberen om de ‘hearts and minds‘ van de landen van het oostelijk partnerschap te winnen.

De eenheid, die onder andere bestaat uit Russischtalige experts uit het Verenigd Koninkrijk, Letland en Zweden, moet eind september al volledig operationeel zijn en maakt deel uit van de European External Action Service (EEAS). Ze zal worden toegevoegd aan het bestaande communicatie-team van de EEAS en gehuisvest worden in Brussel. De EU-lidstaten zullen opkomen voor de salarissen van het personeel, maar het team zal niet gaan beschikken over een eigen budget. Volgens de taakomschrijving zal het team diverse media monitoren en gaan werken aan de ontwikkeling van communicatieproducten en mediacampagnes die gericht zijn op het uitleggen van het EU-beleid in de regio en het tegengaan van wat de Europese Raad een ‘Russische desinformatie campagne’ noemt.

Volgens de EEAS heeft de task-force evenwel middelen noch mandaat om verder te gaan dan de taakomschrijving. Daarmee is ook de financiering van een tv-zender in het Russisch niet haalbaar, een uitgesproken wens van de Letse regering. Die had de EU verzocht een Russischtalige televisiezender op te richten en te financieren als alternatieve nieuwsbron voor Russisch sprekende gebieden van de EU en de landen van het oostelijk partnerschap (Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Moldavië, Oekraïne en Wit-Rusland).

Een woordvoerder van de EU noemt de creatie van de task-force een reactie op de groeiende bezorgdheid van Oost-Europa en de Baltische staten over de destabiliserende invloed van Russische media-uitingen. Afgelopen juni adviseerde een door de Nederlandse overheid gefinancierde studie de oprichting van een Russischtalige ‘content factory‘ die entertainment en documentaires moet produceren, naast nieuws en actualiteitenprogramma’s. De oprichting van de task-force kan gezien worden als een eerste stap in de uitwerking van dit voorgestelde beleid.

De EU benadrukt dat de taskforce als doel heeft de communicatie met Russische sprekende gemeenschappen te verbeteren en niet om door Brussel geproduceerde propaganda te verspreiden. “Het gaat niet om het produceren van contra-propaganda. Waar nodig zal de EU reageren op tegen zich gerichte desinformatie”, aldus de EEAS. ”We willen het bewustzijn rondom desinformatie praktijken vergroten.” Volgens de EEAS is het ook onwaar dat de nieuwe afdeling benaderd zou zijn door de meertalige oproep Euronews om de Russisch- en Oekraïense taal programmering van de omroep uit te breiden als onderdeel van nieuwe EU mediastrategie. Euronews wordt gefinancierd door de EU met een budget van 25,5 miljoen euro.

De dagelijkse routine van het team zal bestaan uit het houden van toezicht op de Russische media en het suggereren van manieren waarop de EU-instellingen hun media-strategie aan kunnen passen aan ”Russische propaganda” teneinde de ‘hearts and minds van het oostelijk partnerschap te winnen.’