Frans lijkt wereldtaal te worden. En het Engels en Mandarijn dan?

Wetenschappers gaan ervan uit dat de Franse taal bezig is aan een wereldwijde opmars. De redenering die hieraan ten grondslag ligt is even verrassend als plausibel.

Onder de wereldtalen neemt het Frans momenteel de zesde plaats in, achter het Mandarijn, Engels, Spaans, Hindi en Arabisch. Maar er komen voortdurend nieuwe Franstalige sprekers bij. Volgens een studie van Investmentbank Natixis, zal de taal tegen 2050 door 750 miljoen mensen gesproken worden. Thans zijn dat er slechts 220 miljoen. Hoe dat mogelijk is in een wereld waarin Engels een onbetwiste populariteit geniet en het Mandarijn gezien de bevolking en economische kracht van China als taal van de toekomst te boek stond? Het antwoord is dat Franstalige volkeren sneller groeien dan die, welke Engels of Mandarijn spreken.

Behalve in Frankrijk en de meest bekende voormalige Franse kolonies, zoals Marokko, Tunesië en Algerije, wordt de Franse taal ook nog in 28 andere landen gesproken. Enkele van die landen hebben laten de sterkste bevolkingsgroei ter wereld zien. Daartoe behoren de Afrikaanse staten Mali, Guinea, Tsjaad en de Democratische Republiek Congo. In deze landen met stijgende geboortecijfers volgen de kinderen op school Franstalig onderwijs.

Een demografische boom in deze Afrikaanse landen zou het aandeel van de Franstaligen op aarde verhogen en wel van drie naar acht procent in de periode tot 2050. Aan de andere kant zullen China en veel Engels-sprekende landen waarschijnlijk een demografische neergang laten zien. Dat kan leiden tot een onverwachte daling van het aandeel Engelstaligen; van acht naar drie procent van de wereldbevolking. Voor het Mandarijn wordt een daling van tien naar acht procent voorspeld.

De francofielen die uit pure feestvreugde de champagne willen ontkurken, kunnen echter wellicht nog beter even wachten voordat ze de Dom Pérignon uit de kelder halen. Volgens sommige deskundigen zijn de cijfers namelijk overschat. De studie van Natixis hanteert namelijk de volgende definitie voor Franstaligen: alle burgers van landen waar het Frans de officiële taal is. Dat leidt tot enkele praktische problemen. Zo wordt in België naast het Frans ook Vlaams en Duits gesproken. En in sommige Afrikaanse landen verliest de taal van de voormalige kolonisator terrein. Zelfs in Algerije beheerst nog slechts een derde van de bevolking de Franse taal in schrift.

“Het aantal mensen dat Frans spreekt, blijft groeien, en de voorspellingen maken met zekerheid indruk. Maar ze houden geen rekening met het naast elkaar bestaan van talen, zoals dat in vele landen de realiteit is” zegt Alexandre Wolff van het Observatorium van de Franse taal. Frans is dus bezig aan een opmars, maar het zal nog een tijdje duren voordat het aan de hegemonie van het Engels en de groeiende aantrekkingskracht van het Mandarijn weet te tornen.