Het conflict in Oekraïne: grimmiger, smeriger en bloediger

De oorlog in Oekraïne wordt steeds grimmiger, zo concluderen van de Verenigde Naties in een rapport van de waarnemingsmissie HRMMU. Het verslag stelt dat de gewelddadigheden over de afgelopen drie maanden pieken, waarbij ook steeds meer burgers het leven laten. Ook worden grove mensenrechtenschendingen gerapporteerd, die door beide strijdende partijen zouden zijn begaan.

HRMMU heeft het over 105 civilisten die de dood vonden in de afgelopen drie maanden, en 308 gewonden. In het kwartaal ervoor was er sprake van 60 burgerdoden en 102 gewonde civilisten. Volgens de VN laait het conflict op ‘door de aanwezigheid en de voortdurende instroom van buitenlandse strijders en geavanceerde wapens en munitie uit de Russische Federatie’. Verder valt in het rapport te lezen dat beide partijen zich schuldig maken aan ‘willekeurige beschietingen op dagelijkse basis’ met behulp van ‘mortieren, kanonnen, houwitsers, tanks, alsmede raketlanceringssystemen. De beschieting van woonwijken door beide in het conflict betrokken partijen heeft geleid tot een verontrustende toename van het aantal burgerslachtoffers in de afgelopen drie maanden.

Toch zijn het volgens de VN vooral Oekraïense troepen die zich schuldig maken aan lukrake artillerie-aanvallen op de door Rusland bezette delen van Donetsk en Luhansk. Zo zou de luchthaven van Marioepol door Oekraïense troepen worden gebruikt als ‘een plaats van detentie en marteling’. Met zekerheid is dit evenwel niet te stellen, omdat de Oekraïense autoriteiten geen waarnemers toelaten tot de luchthaven.

In het algemeen schetst de VN een grimmig beeld van het leven in de door Rusland bezette zone. Het rept van een ‘routine van moord, ontvoering en losgeld, marteling en mishandeling, seksueel geweld, gedwongen arbeid en afpersing’. Zo zouden bijvoorbeeld militanten zonder insignes op 10 augustus een huis in de Loehansk regio hebben geplunderd; de bewoners werden afgevoerd. Hun lichamen werden later teruggevonden met schotwonden in het hoofd. Het voorval staat niet op zich. Over een ander incident, in juli en eveneens in Loehansk, rapporteert de VN hoe Russische Kozakken een vrouw hebben ontvoerd om haar vervolgens ‘te slaan met geweerkolven en kogelvrije vesten’. Tegen de tijd dat de vrouw het bewustzijn verloor had ze vier gebroken ribben en een gebroken neus opgelopen. ”Vrijwel geen enkele tand in haar gebit is onbeschadigd gebleven”, schrijft de VN. En in de stad Avdiivka in de Donetsk regio werd een man ontvoerd en later ‘geslagen, en blootgesteld aan elektroshocks via draden aan zijn vingers en genitaliën’. Ook werd hij tweemaal slachtoffer van een schijnexecutie.

Voorzichtige schattingen van de VN stellen dat het conflict sinds april 2014 aan 7.883 mensen het leven heeft gekost. Nog eens 17.610 raakten gewond. Verder worden er 1200 mensen vermist. Bijna 1,5 miljoen sloegen er op de vlucht voor de gewelddadigheden en zijn sindsdien ontheemd. Burgers die zich met hun families in veiligheid proberen te brengen, moeten vaak kilometerslange voettochten afleggen door gebieden die onder vuur liggen en bezaaid liggen met mijnen en onontplofte munitie. Schade aan de economie van Oekraïne heeft het reële inkomen in het land doen dalen met 23,5 procent sinds het begin van dit jaar, terwijl de prijzen van basisproducten tot 40,7 procent stegen. De schade aan de infrastructuur in de oostelijke regio is dermate ernstig dat 1,3 miljoen mensen het slachtoffer dreigen te worden van een ernstige watercrisis.