Failliete filmdistributeur A-Film trekt films terug uit bioscoop

Update: In reactie op dit artikel meldt A-Film dat er toch ‘enkele huidige films nog doordraaien’. Welke dat zijn, heeft A-Film nog niet bevestigd.

A-Film haalt per direct al zijn films uit de bioscoop weg. Dit bevestigde Manon de Weerd, tot voor kort woordvoerder van de filmdistributeur, maandag aan HP/De Tijd. Het gaat om acht films, met als grootste titel de kinderfilm Apenstreken (2D en 3D) die met 38 kopieën overal in het land draait. Dit nieuws volgt op de aanvraag van surséance die A-Film vandaag heeft aangevraagd bij de rechtbank, met een faillissement als waarschijnlijk gevolg. Het bedrijf heeft een miljoenenschuld.

Naast Apenstreken worden ook de films Belle, De Reunie, De Surprise, Dark Places en Infinitely Polar Bear uit de bioscoop gehaald. Komende releases, waaronder A Royal Night Out dat vorige week nog feestelijk het Vlissingse filmfestival Film by the Sea opende, worden on hold gezet. Het volgend jaar te verschijnen Sneekweek, waarvan de opnames nu bezig zijn, loopt volgens De Weerd geen gevaar. De productie gaat vooralsnog door. Andere distributeurs hebben vooralsnog hun steun betuigd aan A-Film. Er is nog geen sprake van het overnemen van titels. Sim van Veen, directeur van A-Film, verklaarde vandaag druk bezig te zijn met een doorstart. Volgens nog onbevestigde bronnen zouden er één of meerdere overnamekandidaten zijn.

Volgens De Weerd ging het al langer niet goed met A-Film en was het een kwestie van tijd tot de boel zou klappen. De oorzaak ligt volgens haar in het ineenstorten van de dvd-markt. “We verdienden ons geld in de keten pas aan het eind, bij de dvd-uitbreng. Het wegvallen van deze pijler zorgt er voor dat dit model geen stand meer kon houden”, aldus De Weerd. “Ook Free Record Shop heeft het om die reden niet gered.” Ze ziet dan ook geen eenvoudige oplossing, ook niet voor een doorstart. Het gaat om grote schulden en de problemen van de film- en dvd-markt blijven moeilijk oplosbaar, aldus de voormalige woordvoerder. “Vroeger draaiden films als Into the Wild en Amélie met gemak een jaar in de bioscoop. Dat is allang niet meer zo, zeker met het enorm gegroeide aantal releases.” Volgens haar zal op termijn elke distributeur hiermee te maken krijgen, ook de majors – grote Amerikaanse distributeurs als Warner en Universal.

Gedoogcultuur
Wilco Wolfers, tussen 2008 en 2014 directeur van A-Film en tegenwoordig de baas van filmdistributeur eOne Benelux, laat zich tegenover HP/De Tijd fel uit over de Nederlandse overheid, wier houding het naderende faillissement van A-Film als gevolg zou hebben. “Piraterij is echt een enorm probleem. Alleen heeft de Nederlandse overheid een lakse houding naar deze diefstal. In andere landen is men er veel strenger op. Het is het gevolg van de gedoogcultuur in dit land.”

Wolfers vind het ontzettend jammer wat er nu met A-Film gebeurt, maar voorspelt dat andere distributeurs hetzelfde lot kan ondergaan. Op de vraag hoe hij dit doemscenario bij eOne probeert te voorkomen, wilde hij niet ingaan. Onder leiding van Wolfers veranderde A-Film naar eigen zeggen van een distributeur met veel financiële lijken in de kast naar een bedrijf dat in 2012 winst maakte en er bij zijn vertrek in 2014 prima bijstond. “Er kan in anderhalf jaar blijkbaar veel gebeuren,” aldus Wolfers. Manon de Weerd van A-Film bestrijdt deze lezing echter. Volgens haar waren er ook in 2014 al aardig wat schulden en is de huidige situatie niet zomaar  ontstaan. De wankele situatie deed zowel filmproducent Eyeworks als regisseur Johan Nijenhuis (Costa) eerder dit jaar al besluiten de samenwerking met A-Film te verbreken en naar eOne, de plek van oud A-Film directeur Wolfers, te gaan.

A-Film werd in 1999 opgericht door San Fu Maltha en Pim Hermeling en was de grootste onafhankelijke distributeur van de Benelux. De distributeur sloeg een grote slag met de Lord of the Rings-trilogie en kon daarna met veel aankopen de bioscoopmarkt veroveren. Het bedrijf werd in 2013 uitgebreid met de overname van Benelux Film Distributors, maar de financiële situatie was toen al slecht. Dit werd gemaskeerd door een groot aantal aparte BV’s die onder de A-Film-paraplu hingen en allemaal apart bij de Kamer van Koophandel waren ingeschreven. Dit zorgde er ook voor dat sinds begin 2014 steeds meer films onder het aparte label ‘Stichting Incasso A-Film’ werden uitgebracht in plaats van het reguliere A-Film label. Deze stichting is volgens het handelsregister een bedrijf met slechts één werknemer. Bij A-Film zelf werken momenteel 20 mensen.