Waarom de computer niet bevorderlijk is in de klas

Voor goede schoolprestaties is het niet bevorderlijk als kinderen de hele dag een computer met internet tot hun beschikking hebben. Sterker: op scholen waar extreem veel met computers wordt gewerkt zijn de prestaties zelfs ‘significant lager’, blijkt uit een nieuw onderzoek van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Dat werpt een nieuw licht op de Steve Jobsscholen van Maurice de Hond, waar bijna uitsluitend met computers wordt gewerkt.

Slechte schoolprestaties door meer computergebruik, die conclusie zal voor velen als een verrassing komen. De OESO onderzocht scholen in 31 landen. Als elke leerling een basisniveau in begrijpend lezen en wiskunde bereikt, zal dat ‘in onze digitale wereld meer bijdragen tot gelijke kansen dan simpelweg de toegang tot hoogtechnologische apparaten en diensten te vergroten of te subsidiëren’, aldus de onderzoekers. In 2012 had 96 procent van de vijftienjarige leerlingen uit de 31 onderzochte landen een computer. 72 procent van de leerlingen gaf aan een computer gebruikten.

Op de tablet
Voor het onderzoek van de OESO, waarvan 34 voornamelijk welvarende landen lid zijn, worden elke drie jaar enkele duizenden leerlingen van 15 jaar bevraagd op onder meer taal, wiskunde, natuurwetenschappen en probleemoplossend vermogen. Nederland doet het in die onderzoeken meestal goed: bij de laatste editie waren we negende, en België zelfs vijfde op de ranglijst.

Voor de Steve Jobsscholen in Nederland – Maurice de Hond riep die recent in het leven – zijn enkele conclusies uit het onderzoek interessant. Op scholen in landen waar men zelden computers gebruikt zijn de onderwijsresultaten lager dan waar men regelmatig digitale middelen inzet. Maar het prestatieniveau is ook op scholen waar extreem veel digitale lesmethoden worden gebruikt lager. Overdaad schaadt dus in dit geval.

In de landen waar Maurice de Hond zijn scholen wil gaan vestigen zullen ze zich wellicht nog even achter de oren krabben. In Nederland zijn inmiddels 25 Steve Jobsscholen. De leerlingen daarvan zijn pas over enkele jaren op de leeftijd dat ze door de OESO kunnen worden getest.

Niettemin was er bij de introductie van de iPad-scholen in 2014 veel discussie over de wenselijkheid van het uitsluitend digitale onderwijs waarbij de docent optreedt als coach en voor elke leerling een eigen lesplan ontwikkelt. De kritiek richtte zich toen met name op het volledig ontbreken van klassikaal onderwijs dat volgens sommige leerlingen meer te bieden heeft dan het uitsluitend opdoen van kennis en kunde. Uit het onderzoek van de OESO zou je dus de voorzichtige conclusie kunnen trekken dat de computer alleen niet zaligmakend is voor goede schoolprestaties.