Beursborrel: de renteverhoging die (n)ooit zal komen

Het was een lange week op de beurzen. Terwijl Europa worstelde met het vluchtelingenvraagstuk hielden de markten zich maar met één vraag bezig: gaat de Federal Reserve (Fed) eindelijk de rente verhogen? De Fed, de Fed en niets anders dan de Fed, was het credo. En de Fed deed uiteindelijk niets.

Vier slome handelsdagen was het wachten op het belangrijkste nieuws van de week. Eindelijk zouden we antwoord krijgen op de vraag die de markten al maanden in de greep hield. Van valutajongens tot obligatieboeren, alle ogen waren gericht op Fed-voorzitster Janet Yellen. Donderdagavond kwam het verlossende woord: Yellen hield het rentepistool in haar holster. De eerste renteverhoging in ruim negen jaar tijd laat op zich wachten, als die er ooit al komt.

Het goede nieuws is dat de goedkope geldkraan open blijft staan. Het slechte nieuws is dat de Amerikaanse economie na een periode van zeven jaar met een renteniveau van bijna nul en miljarden dollars aan steun nog altijd niet sterk genoeg wordt geacht om op eigen benen te staan. De Amerikaanse aandelenmarkten zijn in die tijd echter wel flink gestegen en wellicht iets te ver op de muziek vooruitgelopen. Ook blijft een rentestap nu boven de markt hangen.

Het besluit was, met negen stemmen voor een handhaving en één stem voor een verhoging van de rente, niet unaniem. Yellen gaf tijdens de toelichting aan dat een meerderheid van de beleidsbepalers nog altijd dit jaar een renteverhoging voorziet. Opvallend is wel dat vier van de in totaal zeventien bestuurders, die niet allemaal een stemrecht hebben, nu een renteverhoging voorzien in 2016 in plaats van 2015. Eerder gingen twee leden uit van een rentestap in 2016.

De Fed vergadert dit jaar nog in oktober en december over het monetaire beleid, maar de markt lijkt alvast te speculeren op een renteverhoging die op zijn vroegst pas in 2016 zal plaatsvinden. Vooral doordat de Fed somberder is geworden over de economie en de groeiverwachtingen voor 2016 neerwaarts heeft bijgesteld.

Yellen houdt zelf de deur nog open voor een renteverhoging in oktober. Fed-volgers sloten een rentestap in oktober feitelijk uit omdat er na afloop van die beleidsvergadering geen persbijeenkomst staat gepland. Yellen beloofde echter een persconferentie in te lassen indien de rente voor het eerst sinds jaren zal worden verhoogd. Maar of de economische situatie er over een paar weken heel anders uitziet dan nu, is zeer onwaarschijnlijk.

De belangrijkste reden voor Yellen om haar kruit droog te houden was de aanhoudend lage inflatie in de VS. Ook heeft de Fed meer tijd nodig om de impact van de economische ontwikkelingen buiten de VS, zoals in China, Brazilië en Rusland, te evalueren.

Yellen trachtte de commotie rond een eerste renteverhoging in jaren ook af te zwakken door aan te geven dat de Fed na een renteverhoging nog geruime tijd een zeer accommoderend beleid zal blijven voeren om de economie te ondersteunen. Of dat zal helpen is nog maar de vraag. Als de markt ergens een hekel aan heeft dan is dat wel aan onzekerheid, meer nog dan aan een hogere rente, en die onzekerheid is door de afwachtende houding van de Fed alleen maar toegenomen.

De vraag rijst of de centrale banken met het crisisbestrijdingsbeleid niet een monster hebben gecreëerd dat zich niet meer laat temmen? Een analist omschreef het lastige parket waarin de Fed zich bevindt treffend met de slotzin van The Eagles’ klassieker Hotel California: ‘You can check-out any time you like, But you can never leave!‘.

Gebeurde er ook nog wat anders op de beurzen. Vast wel, maar dat werd overschaduwd door het Fed-besluit. Het enige dat mij op dit moment te binnen schiet is dat de twee grootste bierbrouwers ter wereld, SABMiller en AB InBev, samen biertjes willen gaan brouwen. Proost en een goed weekeinde.

Niets in bovenstaand bericht dient te worden beschouwd als een beleggingsadvies.

Martijn Mom