Happen naar adem door Duitse dieseldampen

Het was een grillige week op de beurzen. De handel kwam na de commotie rond het rentebesluit van de Fed van vorige week traag opgang. De dieselmotoren van de vertrouwde Duitse Volkswagens moesten even warm lopen, maar draaiden daarna op volle toeren en zorgden voor flink wat tumult en uitstoot op de beurzen.

De dieseldampen bezorgden beleggers benauwde momenten en de aandelenkoers van Volkswagen raakte in een vrijval en sleepte de aanverwante bedrijven en concurrenten mee. Zelf Fed-voorzitster Janet Yellen moest flink hoesten tijdens een speech in Massachusetts, maar dat bleek door uitdroging te komen. Te veel gediscussieerd over de rente waarschijnlijk.

Met weinig belangrijk economisch nieuws op het programma en een vrijwel lege bedrijfsagenda leek het juist een lekker rustig weekje te worden. De klap komt echter altijd uit onverwachte hoek. Ditmaal uit het normaal zo ‘vredige’ stadje Wolfsburg, in de Duitse deelstaat Nedersaksen. Het stadje, dat door de nazi’s werd opgetrokken rond de fabriek die daar voor de Tweede Wereldoorlog werd gebouwd, vestigt het hoofdkwartier van Volkswagen. ‘Das Auto’, zoals VW zijn product internationaal promoot, verraste vriend en vijand met zijn gesjoemel om gunstigere uitstootmetingen voor zijn dieselmotoren te krijgen.

Dat het beloofde brandstofverbruik door autofabrikanten bergafwaarts en met wind mee wordt gemeten wisten we wel, maar dat er speciale software in de auto’s wordt gestopt om aan de emissienormen te voldoen was nieuw, althans voor de meesten onder ons. Langzaam wordt duidelijk dat de fraudeleuze oplossing voor het uitstootprobleem al langer bekend was en dat de roetwolk een flinke smet werpt op de Duitse degelijkheid en betrouwbaarheid.

De reputatieschade die de grootste autobouwer van Duitsland, en de grootste werkgever van het land, heeft geleden is enorm. Ook heeft Volkswagen, dat naast de VW-tjes ook eigenaar is van automerken als Audi, Bugatti, Bentley, Lamborghini, Seat en Skoda voor miljarden euro’s aan beurswaarde zien verdampen. En dat is nog maar het begin van de financiële schade.

De Amerikaanse milieudienst EPA bracht het balletje aan het rollen door enkele honderdduizenden VW’s en Audi’s terug te roepen naar de garage, nadat de dieselauto’s bij laboratoriumtesten schoner leken dan ze in werkelijkheid zijn. De Duitsers gaven daarna toe miljoenen dieselauto’s wereldwijd te hebben uitgerust met sjoemelsoftware.

De claimgrage Amerikaanse advocaten tuigen de ‘class action lawsuits’ ondertussen in rap tempo op en zullen ‘Das Auto’ flink laten bloeden voor het uitstootgesjoemel. VW zette alvast 6,5 miljard euro opzij, maar dat is bij lange na niet genoeg. In de VS alleen riskeert Volkswagen een boete van 33.000 euro per voertuig, ofwel de catalogusprijs van een nieuwe Golf 2.0 TDI. De boete kan oplopen tot zo’n 16 miljard euro. De juridische lasten zullen volgens kenners echter rond de 40 miljard euro liggen.

Het dieselschandaal kostte VW-baas Martin Winterkorn de kop. Winterkorn ging aan het begin van de week nog diep door het stof en hoopte het vertrouwen terug te winnen, maar gooide woensdag de handdoek in de ring. De topman, die in eerdere functies verantwoordelijk was voor de technische ontwikkeling bij de Duitse autogroep, wist naar eigen zeggen niets af van de fraude. Ook de commissarissen van VW stelden dat Winterkorn ‘es nicht hat gewusst’. Of hij het nu wel of niet wist, zijn vertrek is noodzakelijk om schoon ship te maken.

Ik benieuwd uit welke hoek de klap volgende week komt. Misschien uit Catalonië? De Catalanen houden zondag parlementsverkiezingen die een opmaat kunnen zijn voor een referendum over onafhankelijkheid van de regio. De Spanjarden dreigen echter FC Barcelona uit de Primera Division te gooien als Catalonië onafhankelijk wordt, dus zo’n vaart zal het niet lopen. Maar u bent alvast gewaarschuwd. Ik ga een frisse neus halen na alle dieseldampen. Een goed weekeinde.

Martijn Mom