De hoofdrolspelers van de VN-top: wie zei wat?

Vannacht spraken, naast onze Willem-Alexander, politieke zwaargewichten Vladimir Poetin, Barack Obama en François Hollande de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toe. De wereldleiders kwamen niet dichter bij een gezamenlijk plan voor Syrië. Het dispuut is het conflict in Syrië, en de positie van president Bashar al-Assad.

De Franse president Hollande sprak op de vergadering ter gelegenheid van de zeventigste verjaardag van VN eerst uitvoerig over de aankomende CO21-top in Parijs. “Tijdens die klimaattop gaan we een heel belangrijke vraag behandelen: is de mensheid in staat om tot een akkoord te komen dat het leven op aarde veilig gaat stellen,” aldus de premier. Hierna ging het bij Hollande al snel over de crisis in Syrië. “Iedereen weet welke tragedie er zich daar afspeelt en iedereen weet dat we een oplossing moeten vinden. Dus laten we zorgen voor een oplossing.”

De Syrische president Bashar al-Assad komt niet voor in die oplossing volgens de Franse regering. “Assad moet vervangen worden door een overgangsregering. Wij werken niet samen met een dictator die bommen op onschuldige burgers gooit.” Hollande pakte ook het vluchtelingenbeleid aan door te zeggen dat Europa open moet staan voor de vluchtelingen, en pleitte voor honderd miljoen euro VN-noodhulp voor de buurlanden van Syrië.

Een resolute François Hollande pleitte voor een Syrië zonder Bashar al-Assad
Een resolute François Hollande pleitte voor een Syrië zonder Bashar al-Assad

Poetin steunt Assad
Zoals verwacht was Vladimir Poetin het daar niet mee eens. Volgens de Russische president moet het Westen juist blij zijn met Bashar al-Assad als Syrische leider. “We moeten erkennen dat niemand, behalve Assad en zijn milities, echt tegen IS vecht in Syrië.” Samen met Assad wil Rusland een coalitie opzetten tegen IS. Poetin verkondigde dat het een ‘grote fout’ zou zijn om niet samen te werken met Assad of om hem af te zetten. Volgens Poetin is het Syrische leger samen met Koerdische, door de VS gesteunde rebellen de enige die resultaten kan boeken in de strijd tegen IS. Poetin noemde de VS zelfs de veroorzaker van het Syrische conflict. Aan de ene kant door het machtsvacuüm dat ze na de Irak-oorlog achterlieten en aan de andere kant door het optreden van Amerika in de Libische burgeroorlog. “Waaruit veel jihadisten zijn gerekruteerd door IS,” volgens Poetin.

2015-09-28 16:01:21 Russia's President Vladimir Putin addresses the 70th session of the United Nations General Assembly September 28, 2015 at the United Nations in New York. AFP PHOTO/DON EMMERT

Een internationale coalitie, met de moslimlanden rond Syrie in een sleutelrol, is volgens Poetin ook nodig om stabiliteit in de regio terug te brengen. “Als dat geregeld is, zullen er geen vluchtelingenkampen nodig zijn”, verkondigde Poetin. Die de vluchtelingencrisis een harde les voor de wereld vond, Europa in het bijzonder. Opmerkelijk: voor de speech van Poetin verliet de Oekraïense delegatie de vergadering.

Obama: Syrië is aanslag op menselijkheid
Twee uur voor de speech van Poetin sprak Barack Obama de Algemene Vergadering toe. Hij stelde dat de VS bereid is om met iedereen – Rusland en Iran incluis – samen te werken om het Syrische conflict op te lossen. Met het vertrek van Assad als enige voorwaarde. Obama noemde Assad een ‘tiran’ en zei dat Syrië niet terug kan naar de situatie voor de burgeroorlog. De Syrische president speelt volgens Obama een sleutelrol in de oorlog, die een ‘aanslag op de menselijkheid is’.

USA NEW YORK UNITED NATIONS GENERAL ASSEMBLY

Op het probleem van de vluchtelingen had ook de Amerikaanse president slechts een kortetermijnoplossing. “Zoveel mogelijk families hebben hulp nodig op dit moment, en daarom verwelkomt de VS meer vluchtelingen binnen onze grenzen,” liet Obama weten. Over aantallen, oplossingen voor de lange termijn of snelle regelingen ter verlichting van Europese landen wilde Obama zijn handen duidelijk niet branden.

Wat de Algemene Vergadering van de VN vannacht opleverde? Geen concreet plan hoe de wereldleiders de kwestie Syrië gaan oplossen. Integendeel. De Vergadering toonde aan hoeveel onderlinge verschillen er zijn op het wereldtoneel, als het aankomt op herstel in Syrië. Waar Hollande en Obama een oplossing zonder Bashar al-Assad zoeken, is dat voor Poetin onbespreekbaar.

De wereldleiders dansten als ware balletdansers; een mooi gezicht. Maar een oplossing voor de crisis in het Midden-Oosten blijft uit.