De democratie dood? Oekraïne en TTIP bewijzen het tegendeel

Het is het jaar van de handelsverdragen. Of beter: van de weerstand ertegen. Het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne, wat met name de handelsbetrekkingen met het land moet aanhalen (want anders doet Rusland dat, volgens de voorstanders) wist ruim 450.000 Nederlanders in beweging te krijgen. Een referendum over het associatieverdrag is inmiddels afgedwongen, nu neemt ook de weerstand tegen TTIP, het handelsverdrag tussen de EU en de Verenigde Staten, grootse vormen aan.

In Nederland zwengelde Arjen Lubach de discussie aan via onderstaand item (tekst gaat door na de video):

De aandacht voor TTIP ( Transatlantic Trade & Investment Partnership) nam als gevolg van de uitzending sterk toe, enkele wijzigingen aan het verdrag werden bovendien doorgevoerd, maar die zijn volgens tegenstanders vooral cosmetisch. ISDS, een onderdeel in TTIP dat in een tribunaal voorziet waar bedrijven onder meer landen en overheden kunnen aanklagen, is het grootste kritiekpunt – het zou TTIP en daarmee bedrijven boven het democratisch gezag stellen. De Amerikaanse claimcultuur zal zijn intrede doen, zo is de verwachting. (En wie dacht dat het heus wel meevalt met de kwaadaardigheid van bedrijven: denk even aan Volkswagen.)

Vandaag worden er in Brussel drie miljoen handtekeningen tegen TTIP ingeleverd, waarvan er 100.000 in Nederland zijn gezet. Voor een anti-TTIP-betoging, die staat gepland voor komende zaterdag, zijn al 10.000 aanmeldingen, waar in mei dit jaar slechts een honderdtal op de been was te brengen.

Zowel het associatieverdrag met Oekraïne als TTIP zijn omvangrijke, ingewikkelde verdragen waar de gemiddelde burger zich normaal gesproken niet voor interesseert, laat staan in verdiept. Dat organisaties als GeenPeil (de actiegroep die het Oekraïne-referendum wist af te dwingen) en Milieudefensie in staat zijn om een dusdanig omvangrijke groep mensen te interesseren en mobiliseren is opmerkelijk te noemen. Daarvoor is in principe de representatieve democratie uitgevonden, we vertrouwen erop dat onze volksvertegenwoordigers wijze besluiten nemen over ingewikkelde onderwerpen. (Hoewel D66-leider Alexander Pechtold toegaf het associatieverdrag met Oekraïne te hebben gesteund zonder het (volledig) te hebben gelezen.)

Wie stelt dat de democratie dood is en burgers het allemaal niet meer interesseert vergist zich – of je het nu eens bent met de richting van die mobilisatie of niet.